QUYỀN QUYẾT ĐỊNH VÀ NĂNG LỰC QUYẾT ĐỊNH CỦA ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI

Posted on 25/10/2009 by Civillawinfor

NGUYỄN ĐỨC LAM

Một vị đại biểu quốc hội (ĐBQH) kể lại, Quôc hội (QH) khoá XI đã từng phải bàn luận rất nhiều, rất căng thẳng về phương án đập Sơn La cao hay thấp trước khi quyết. Bản thân ông cũng rẩt băn khoăn trước tầm quan trọng của vấn đề. Trước khi tham gia biểu quyết về phương án đập Sơn La cao hay thấp, ông đã phải nhân ngày nghỉ cuối tuần trong kỳ họp để đến hỏi ý kiến một vị tướng, đồng thời là nhà sử học; rồi bay vào Nam hỏi một GS khả kính trong làng sử học; hỏi cả một vị cựu lãnh đạo cấp cao từng có những quyết sách kinh tế táo bạo. Nhưng ba người đưa ra ba phương án khác nhau. Cuối cùng, vị ĐBQH vẫn phải tự quyết định câu trả lời lấy để bấm nút[1].

Câu chuyện này cho thấy, quyết là một quyền to nhất, nhưng cũng là gánh nặng trách nhiệm của QH và từng ĐBQH. Làm thế nào để ĐBQH có thể quyết mà tâm thanh thản, an tâm rằng mình đã quyết đúng theo những gì được cho là tốt nhất cho những lợi ích mà ĐBQH cần bảo vệ? Bài viết này thử tìm hiểu câu trả lời từ những câu chuyện thực tế, những lời phát biểu, trả lời phỏng vấn của các ĐBQH, đồng thời dựa trên những quy định pháp luật, những kiến thức về hệ thống đại diện ở Việt Nam và lý thuyết về quá trình ra quyết định. Bài viết có bốn phần. Phần I tạm gọi là Khái niệm sẽ đề cập đến những vấn đề chung như: định danh thế nào là quyết định đặt trong bối cảnh hoạt động của một ĐBQH, năng lực quyết định là gì; những đặc thù của quá trình ra quyết định ở môi trường Quốc hội; phạm vi của quyết định do ĐBQH đưa ra. Phần II điểm lại những vướng mắc lớn trong thực tế ra quyết định của ĐBQH. Phần III giải thích một số nguyên nhân dẫn đến thực trạng này bao gồm: do quy trình ra quyết định; do đại biểu thiếu thông tin, thiếu động lực, thiếu kỹ năng. Cuối cùng, Phần IV đề xuất thiết kế lại một chút quy trình ra quyết định hiện nay ở nghị trường; tạo điều kiện hỗ trợ cho đại biểu quyết định; dựa vào cử tri và các quyền sẵn có của ĐBQH để quyết; và nâng cao năng lực cá nhân của ĐBQH trong quá trình ban hành quyết định.

I- Khái niệm

1. Định nghĩa, phạm vi vấn đề

Bài viết này chủ yếu đề cập đến năng lực quyết định của cá nhân đại biểu Quốc hội. Tuy nhiên, khái niệm “quyết định” trong bài này không chỉ nói đến chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, mà quyết định cả những vấn đề khác như khi biểu quyết một dự luật, chất vấn bộ trưởng, thảo luận ngân sách… Nó cũng không chỉ đề cập đến thời khắc mà cá nhân ĐBQH đưa ra quyết định cuối cùng khi bấm nút, mà có ý nghĩa rộng hơn, bao gồm cả một quá trình, ví dụ từ lúc quyết định có tiếp dân ở nhà không, có đưa một vấn đề ra trước phiên họp hay không, hoặc có định chất vấn bộ trưởng không v.v… Ngoài ra, mặc dù nói đến việc quyết định của cá nhân ĐBQH, nhưng mỗi ĐBQH lại hoạt động  trong một môi trường rộng lớn, thống nhất là QH. Cho nên, không thể không nói đến, dù ít hơn, những nhân tố ảnh hưởng đến việc ra quyết định của ĐBQH trong môi trường đó. Như vậy, “quyết định” ở đây có phạm vi rộng hơn nghĩa thông thường của một cá nhân nhất định tại một thời khắc nhất định.

Continue reading →

Filed under: Xã hội, nhà nước và pháp luật Việt Nam | Leave a comment »

TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN MUA NHÀ: XUNG QUANH VỤ BÁN “LÚA NON” Ở QUẬN CẦU GIẤY (HÀ NỘI), “BÙNG NHÙNG” CHƯA LỐI THUÁT . . .

Posted on 25/10/2009 by Civillawinfor

THIÊN LONG – ĐÔNG HƯNG

Thuận mua vừa bán, nhiều người dân quận Cầu Giấy đã nhận tiền đặt cọc, làm hợp đồng chuyển nhượng quyền mua nhà tái định cư và chấp thuận công chứng ký tên, điểm chỉ vào Hợp đồng ủy quyền bất động sản cho người khác có nhu cầu mua lại. Sau đó, những người bán lúa non (nhà tái định cư trước khi bốc thăm) này lại làm đơn tố cáo người mua lừa đảo để mua lại các căn hộ tái định cư của họ. Sự vụ này đang gây xôn xao dư luận trong mấy ngày qua.

Tiên trách kỷ

Câu chuyện tranh chấp này bắt nguồn từ Dự án thoát nước Hà Nội giai đoạn I (nay là Dự án Thoát nước cải thiện môi trường Hà Nội – Dự án II) đoạn qua địa bàn phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Được biết, Dự án này đã hoàn tất việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người dân có đất phải thu hồi để phục vụ cho Dự án từ năm 2007. Hài hoà lợi ích của Nhà nước và người dân, ngày 25.6.2009, UBND TP. Hà Nội có văn bản số 5911/UBND-TNMT về việc "Bổ sung chính sách bán nhà tái định cư khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án thoát nước Hà Nội giai đoạn II trên địa bàn quận Cầu Giấy". Theo đó, hộ gia đình bị thu hồi đất ở với diện tích nhỏ hơn 20m2, nhưng lớn hơn 10m2, diện tích còn lại nhỏ hơn 40m2; hộ gia đình bị thu hồi đất ở diện tích lớn hơn 20m2, diện tích còn lại nhỏ hơn 80m2 được mua một căn hộ chung cư cao tầng tại khu 5,3ha Dịch Vọng, Cầu Giấy.

Đối chiếu với chính sách trên, nhiều hộ dân ở phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy có đất nằm trong Dự án được mua nhà tái định cư. Quá trình mua nhà tái định cư, nhiều hộ dân đã bán "lúa non" (bán trên giấy tờ trước khi trả đủ tiền nhà).

Continue reading →

Filed under: CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT, LDS - Tình huống thực tiễn | Leave a comment »

CẦN ĐÁNH GIÁ, RÚT KINH NGHIỆM LỘ TRÌNH TĂNG THẨM QUYỀN CHO TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN

Posted on 25/10/2009 by Civillawinfor

HOÀNG THỊ LIÊN

Thực hiện Nghị quyết số 24/2003; Nghị quyết số 32/2004 và một số nghị quyết khác của Quốc hội về Thi hành Bộ luật Tố tụng hình sự, dân sự, lộ trình tăng thẩm quyền xét xử cho Tòa án cấp huyện đến nay đã đạt yêu cầu về thời gian. Tuy nhiên, đây mới chỉ là kết quả bước đầu, thời gian tới cần nghiêm túc tổng kết, đánh giá thực tiễn để có những chủ trương, giải pháp thực hiện hiệu quả lộ trình cải cách tư pháp .

Tăng thẩm quyền xét xử là bước đột phá trong chương trình cải cách tư pháp; Tổng kết quá trình thực hiện cho thấy, hầu hết các Tòa án cấp huyện đều thực hiện tăng thẩm quyền trước thời hạn, một số địa phương đã triển khai các nội dung được tăng thẩm quyền đạt hiệu quả cả về chất lượng và số lượng.

Tuy nhiên, khi thực hiện tăng thẩm quyền, cấp huyện gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là những kinh nghiệm về giải quyết loại án ở mức độ khó hơn. Bên cạnh đó, hệ thống văn bản pháp luật thường xuyên được bổ sung, sửa đổi nhưng việc giải thích, hướng dẫn chậm, gây khó khăn trong việc nhận thức, áp dụng pháp luật.  Để cấp huyện tiếp tục thực hiện tốt thẩm quyền mới, Quốc hội cần giám sát việc giải thích, hướng dẫn pháp luật của các ngành ở trung ương; nên giao trách nhiệm cụ thể cho từng ngành và ấn định thời gian hoàn thành sớm để có văn bản hướng dẫn đồng bộ giúp người dân và các cơ quan hữu quan nhận thức đúng, thực hiện nghiêm túc. Hiện nay, chỉ có một số văn bản hướng dẫn nhỏ giọt, gây khó khăn cho các cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng. Hậu quả là nhiều bản án, quyết định của Tòa án một số địa phương đã xét xử phải hủy, sửa, xử đi, xử lại nhiều lần, kéo dài thời gian giải quyết, gây tốn kém và dẫn đến sự thiếu tin tưởng của người dân đối với chủ trương chính sách, pháp luật.

Continue reading →

Filed under: Thẩm quyền của Tòa án, TTDS - Quan điểm của Tòa án và về Tòa án | Leave a comment »

HỌC GÌ QUA CÂU CHUYÊN CỦA DUTCH LADY VÀ BIG C?

Posted on 25/10/2009 by Civillawinfor

TRẦN THANH TÙNG – Công ty luật Phước & Partners  

Vụ Dutch Lady từ chối giao hàng cho siêu thị Big C để phục vụ chương trình khuyến mãi “Giá rẻ chưa từng thấy” tạo ra một tranh chấp hy hữu giữa siêu thị và nhà cung cấp (Xem thêm bài “Khuyến mãi hay bán phá giá?” trên báo Tuổi Trẻ ngày thứ Bảy, 10-10-2009).

Điều thú vị là cả hai đều cho là mình đúng khi Dutch Lady cho rằng việc Big C giảm giá thấp hơn giá mua là bán phá giá và cạnh tranh không lành mạnh, trong khi Big C thì khẳng định đây là giá trị siêu thị cộng thêm cho người tiêu dùng.

Theo dự định, Big C sẽ khuyến mãi theo dạng “mua 8 được 10” (mua hai lốc sữa Dutch Lady sẽ được tặng một hộp sữa 110 mi li lít và “siêu thị tặng thêm” một hộp 110 mi li lít nữa). Rắc rối ở chỗ cùng là hộp sữa 110 mi li lít nhưng một hộp thì được cho là do Dutch Lady “tặng” còn một hộp lại của siêu thị “thêm”.

Chính việc “tặng” và “thêm” này có thể đã dẫn đến những hiểu lầm và là nguyên nhân dẫn đến tranh chấp. Vậy cần hiểu sự việc này như thế nào dưới góc độ luật pháp?

Về mặt luật, “tặng” hay “thêm” cho khách hàng đều là hành vi khuyến mãi. Theo quy định hiện hành, luật cấm việc bán phá giá (1) hoặc lợi dụng khuyến mãi để bán phá giá (2), nhưng vấn đề không đặt ra nếu việc khuyến mãi đó là phù hợp với luật.

Để có cơ sở xem xét tiếp theo, ta phải xác định ai là người thực hiện khuyến mãi? Dutch Lady hay Big C? Theo những thông tin trên báo chí, chương trình khuyến mãi “Giá rẻ chưa từng thấy” do Big C thực hiện và diễn ra trong hệ thống siêu thị Big C.

Nếu đúng là Big C tiến hành khuyến mãi và đăng ký chương trình khuyến mãi với cơ quan nhà nước thì về mặt luật pháp, Big C là người thực hiện khuyến mãi, chứ không phải Dutch Lady. Vậy Big C khuyến mãi cái gì? Theo cách nhìn của Big C, Big C chỉ khuyến mãi cho khách hàng một hộp sữa 110 mi li lít khi khách hàng mua hai lốc sữa Dutch Lady.

Continue reading →

Filed under: LTM - Pháp luật cạnh tranh | Leave a comment »