QUYỀN RIÊNG TƯ và văn hóa Việt

Picture1

 HUỲNH THIÊN TỨ 

Người Việt Nam truyền thống được răn dạy phải giữ mình, khắc kỷ, để trở thành một phần tử có ích cho tập thể, cộng đồng. Tuy nhiên gần đây, khái niệm “quyền riêng tư”, bén rễ từ chủ nghĩa cá nhân phương Tây, đã bắt đầu bước chân vào Việt Nam. Giữa những khác biệt của quan niệm cũ và mới, pháp luật của Việt Nam quy định về quyền riêng tư và quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ đi theo hướng như thế nào?

Từ cá nhân chủ nghĩa đến quyền riêng tư trong tư tưởng phương Tây

Không rõ thuật ngữ “riêng tư” (privacy) xuất hiện khi nào, nhưng nhiều khả năng nó có nguồn gốc từ phương Tây. Người phương Tây thường hình dung riêng tư dưới dạng thực hành khách quan, gắn với hình tượng cá thể một mình, khép kín, giữa bốn bề phong tỏa. Trong một tiểu luận nổi tiếng, Braindeis và Warrens cho rằng riêng tư là nguyên tắc nhằm bảo vệ những gì cá nhân viết ra, hoặc những gì là sản phẩm của trí tuệ và xúc cảm, khỏi sự công bố với bên ngoài. Theo họ, riêng tư là quyền của một người được “để yên” (to be let alone) [1]. Continue reading

Vướng mắc từ thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản và MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN

Picture1

TS. HOÀNG THỊ LOAN – Giảng viên trường Đại học Luật Hà Nội

TS. NGUYỄN THỊ HƯƠNG – Chánh toà Hành chính, TAND tỉnh Hưng Yên

Đặt vấn đề
Tài sản, sở hữu tài sản luôn được xác định là vấn đề trung tâm của pháp luật dân sự. Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Bộ luật Dân sự (BLDS), các vấn đề xoay quanh chế định tài sản luôn được chú trọng chỉnh sửa, bổ sung để hoàn thiện. Tuy vậy, thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản vẫn còn tồn tại nhiều vướng mắc, bất cập, có thể kể đến như tranh chấp hợp đồng vay có đối tượng là vàng, thỏa thuận phân chia tài sản là quyền sử dụng đất của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân, xác định công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung; xác định công sức trông nom, duy trì, bảo quản di sản trong vụ án tranh chấp về thừa kế hay các tranh chấp hợp đồng tín dụng có yêu cầu thanh toán tiền lãi chậm trả… Thực tiễn này cho thấy, các quy định của pháp luật hiện hành cũng tồn tại nhiều hạn chế. Continue reading

BÀN VỀ VIỆC XỬ LÝ TÀI SẢN THẾ CHẤP là hàng hóa luân chuyển trong hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng

Picture1

THS. PHẠM TRÂM ANH & THS. LÊ VĂN SƠN – Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh

Khi vay vốn của tổ chức tín dụng, ngoài việc thế chấp tài sản bảo đảm là đất đai, nhà xưởng, các chủ thể kinh doanh có thể dùng hàng hóa trong quá trình kinh doanh, sản xuất để làm tài sản thế chấp. Tuy nhiên hiện nay, các vấn đề liên quan đến thế chấp hoặc xử lý tài sản thế chấp, đặc biệt là hàng hóa luân chuyển trong sản xuất và kinh doanh vẫn chưa được quy định rõ ràng. Bộ luật Dân sự hiện hành cũng không quy định việc đăng ký thế chấp đối với hàng hóa luân chuyển, nên trong thực tế, việc xử lý tài sản thế chấp là hàng hóa luân chuyển gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, việc hoàn thiện các quy định pháp luật có liên quan, có ý nghĩa quan trọng.

Bài viết tập trung phân tích thực trạng và những quy định pháp luật về xử lý tài sản thế chấp là hàng hóa luân chuyển, những khó khăn, vướng mắc khi áp dụng những quy định này, qua đó kiến nghị hoàn thiện pháp luật để nâng cao hiệu quả xử lý tài sản thế chấp là hàng hóa luân chuyển. Continue reading

Thực tiễn giải quyết các tranh chấp về thực hiện nghĩa vụ tài sản DO NGƯỜI CHẾT ĐỂ LẠI

Sử dụng hình ảnh trên trang en.ac-illust.com

 BÙI AN GIÔN – TAND huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu

  Đặt vấn đề

Thực tiễn xét xử cho thấy, các tranh chấp liên quan đến thừa kế là một dạng tranh chấp diễn ra rất phổ biến trong đời sống xã hội, dường như ở các Tòa án các cấp đều phát sinh các vụ án liên quan đến các tranh chấp này. Các tranh chấp liên quan đến thừa kế được giải quyết tại Tòa án thường rất đa dạng, trong đó có không ít các tranh chấp liên quan đến thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại hoặc quan hệ tranh chấp thực hiện nghĩa vụ người chết để lại song song với quan hệ tranh chấp về quyền thừa kế khác. BLDS năm 2015 đã quy định thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tại khoản 1 Điều 615 BLDS. Do đó, để nắm rõ các quy phạm của pháp luật, cũng như áp dụng quy định này vào thực tiễn xét xử các tranh chấp về thực hiện nghĩa vụ về tài sản do người chết để lại là vấn đề hết sức cần thiết. Continue reading

LỊCH SỬ PHÁP LÝ VỀ MANG THAI HỘ: Tình thế phức tạp của một quy định nhân văn

THS. HỒ THỊ THANH TRÚC – GV. Khoa Kinh tế – Luật, Đại học Tài chính – Marketing, NCS. Trường Đại học Kinh tế – Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM

TS. HOÀNG XUÂN SƠN – GV. Đại học Kinh tế TP.HCM

Mang thai hộ, dù rất nhân văn nhưng lại đặt ra những tình thế khó khăn và phức tạp, cả về đạo đức cũng như luật pháp. Quy định mang thai hộ ở bất kỳ nước nào, vì thế, đều đã phải qua một tiến trình dài thảo luận, vì nó không chỉ tính tới những yếu tố “ngang bằng sổ thẳng” mà còn phải cân nhắc tới tình người.

Tại Việt Nam, mang thai hộ chỉ mới hợp pháp được một thập kỷ, cụ thể được thừa nhận chính thức trong Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Tuy nhiên, khái niệm về mang thai hộ đã tồn tại từ thời xa xưa gắn liền với mong muốn làm cha mẹcủa những người không có khả năng sinh nở. Hiểu lịch sử của việc mang thai hộ truyền thống và hiện đại cũng như sử dụng thuật ngữ liên quan là rất quan trọng để hiểu vấn đề này và phân tích nó từ góc độ pháp lý. Continue reading

HOÀN THIỆN PHÁP LÝ mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

TS. HỒ QUỲNH ANH – Học viện Tài chính

Các động lực tăng trưởng kinh tế đang phục hồi cùng với lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết dự báo tăng tốc trong thời gian tới, tạo niềm tin về dòng vốn từ khối ngoại sẽ quay trở lại thị trường Việt Nam. Theo đó, cần nhìn rõ những hạn chế trong khung pháp lý cho hoạt động M&A và nhanh chóng có giải pháp khắc phục, Việt Nam sẽ gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

1. Thực trạng mua bán và sáp nhập doanh nghiệp ở Việt Nam

Kinh tế khó khăn, đại dịch Covid-19 và biến động địa chính trị toàn cầu… đã khiến dòng đầu tư toàn câu, trong đó có các khoản đầu tư theo hình thức M&A chậm lại đáng kể. Thị trường Việt Nam cũng không phải ngoại lệ, tuy nhiên, tình hình đang được cải thiện. Số liệu từ Cục đầu tư từ nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết, tới tháng 10/2023 vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 25.76 tỷ USD, tăng 14,7% so với cùng kỳ; vốn giải ngân đạt 18 tỷ USD, tăng 2,4% so với cùng kỳ năm 2022. Trong đó, vốn đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần đạt hơn 5,13 tỷ USD, tăng 35.4% so với cùng kỳ. Continue reading

LUẬT TÀI SẢN trước thử thách số hóa

HUỲNH THIÊN TỨ

Trước yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý để phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế số và thực thi các cam kết quốc tế, nhiều cuộc thảo luận gần đây đã kêu gọi phải định nghĩa thống nhất cho “tài sản ảo” trong luật Việt Nam. Lý lẽ đằng sau lời kêu gọi ấy là trên cơ sở thống nhất định nghĩa, ta mới có cơ sở áp dụng các quy chế pháp lý tương ứng để chi phối cách thức hành xử của các chủ thể trên đối tượng đó.
Bình cũ, rượu mới?

Việt Nam (VN) đang chuyển rất nhanh sang một nền kinh tế số: năm 2023, kinh tế số chiếm đến 15% GDP cả nước. Số hóa nhanh chóng, nhiều dạng của cải mới cũng theo đà nảy sinh. Từ “tiền ảo”, “tài sản mã hóa” cho đến “tài sản ảo” hay “tài sản kỹ thuật số”, biết bao khái niệm mới lạ đã và đang đặt ra nhiều thách thức cho giới kinh doanh và các nhà quản lý. Continue reading

Vướng mắc về cách tính lãi quá hạn TRONG HỢP ĐỒNG VAY KHÔNG GHI LÃI SUẤT

THS. LÊ VĂN QUANG – Trưởng phòng 9, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước

Để tránh vi phạm về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, các bên khi cho vay thường chỉ thỏa thuận miệng bên ngoài về mức lãi suất, do đó trong hợp đồng vay không ghi mức lãi suất. Đến hạn trả nợ, các bên có tranh chấp về lãi suất dẫn đến hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về áp dụng pháp luật để xét xử vụ án.

Tại Điều 468 BLDS năm 2015 quy định: “lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực”. Continue reading

LUẬT ĐẤT ĐAI đã công bằng với người nông dân?

20220909085625-56niem-vui-dc-mua TRẦN ĐỨC VIÊN

Người nông dân là đối tượng chịu thiệt thòi nhất trong chính sách đất đai của Việt Nam.

Qua nhiều lần sửa Luật Đất đai, dường như quyền của người nông dân với mảnh đất mà họ đã “đổ mồ hôi và xương máu” mới có được vẫn không thay đổi là bao. Điều đó đặc biệt đúng nếu đem so sánh với những người sử dụng đất ở và với các nhà đầu tư, trong đó có nhà đầu tư nước ngoài, sử dụng đất để sản xuất – kinh doanh, làm dịch vụ. Trong khi quyền sử dụng của người dân với đất phi nông nghiệp (đất ở) nghiễm nhiên được pháp luật bảo vệ chặt chẽ như quyền sở hữu tư nhân, thì đối với người nông dân, quyền của họ với mảnh đất gắn liền với sinh kế lại rất mong manh. Continue reading

Báo cáo nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về một số vấn đề trong pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng – BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

Picture1BỘ CÔNG THƯƠNG

I. Quan điểm xây dựng chính sách và pháp luật bảo vệ người tiêu dùng của các quốc gia trên thế giới

1. Các cách tiếp cận chủ đạo về pháp luật bảo vệ NTD trên thế giới

Do sự yếu thế của người tiêu dung (NTD) trong mối quan hệ với các nhà sản xuất, cung ứng dịch vụ, NTD đôi khi không thể đưa ra các quyết định mua sắm, chọn lựa đúng đắn và phù hợp nhất với lợi ích của họ. Chính vì lý do đó, Nhà nước phải can thiệp để bảo vệ lợi ích của NTD. Có hai cách tiếp cận chủ đạo trên thế giới thông qua đó Nhà nước có thể bảo vệ lợi ích của NTD:

(i) xây dựng một hệ thống pháp lý trong đó quy định trách nhiệm pháp lý (liability) đối với các bên sau khi (ex post) đã xảy ra vi phạm; hoặc Continue reading

LẠM DỤNG THỊ TRƯỜNG: Giao dịch nội bộ và thao túng thị trường (Trích Quy chế của của Cơ quan quản lý các thị trường tài chính Pháp)

QUYỂN VIPicture1

LẠM DỤNG THỊ TRƯỜNG: Giao dịch nội bộ và thao túng thị trường

(Được bổ sung, sửa đổi gần đây nhất vào ngày 18 tháng 4 năm 2007)

Thiên I

QUY ĐỊNH CHUNG

Chương 1

Đối tượng, phạm vi áp dụng

Điều 611-1. Trừ trường hợp có quy định khác, quyển này áp dụng đối với:

1. Mọi thể nhân, pháp nhân và các chủ thể khác;

Continue reading

QUY TẮC ĐẠO ĐỨC HÀNH NGHỀ CÔNG CHỨNG của Liên minh Công chứng La-Tinh quốc tế

LIÊN MINH CÔNG CHỨNG LA-TINH QUỐC TẾ

1. Bồi dưỡng nghiệp vụ

1.1 Công chứng viên hành nghề phải có trình độ chuyên môn và được đào tạo bài bản về pháp lý, đồng thời phải không ngừng nâng cao kiến thức chuyên môn trong các lĩnh vực liên quan đến ngành nghề và tuân theo định hướng của các tổ chức nghề nghiệp. Đặc biệt, công tác bồi dưỡng phải tập trung chuẩn bị cho công chứng viên đủ khả năng thực hiện một số chức năng cơ bản như tư vấn, giải thích và áp dụng luật. Continue reading

SỬA LUẬT ĐẤT ĐAI NĂM 2013: Qua thực tiễn giải quyết các tranh chấp dân sự, hành chính tại Toà án

conflict-tree-example-fisher PHAN THỊ VÂN HƯƠNG Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội

Số liệu thống kê hàng năm của ngành Toà án cho thấy, các vụ án dân sự, hành chính liên quan đến đất đai luôn chiếm số lượng lớn trong tổng số các tranh chấp do Toà án giải quyết. Đây cũng là loại tranh chấp phức tạp, thời gian giải quyết thường kéo dài vì nhiều lý do, trong đó có lý do hệ thống pháp luật còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ, chưa phù hợp với thực tiễn,  còn có nhiều khoảng trống, chưa quy định đầy đủ, thiếu thống nhất (giữa Bộ luật Dân sự, Luật Nhà ở… với Luật Đất đai), hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin về quản lý đất đai còn yếu kém. Do vậy, việc thu thập chứng cứ đầy đủ cũng như vận dụng các quy định nào của pháp luật để giải quyết tranh chấp đất đai, là không hề đơn giản. Nhiều vụ án xét xử kéo dài nhiều năm, qua nhiều lần sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm với các quan điểm, đường lối giải quyết khác nhau. Trong số 42 án lệ do Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) ban hành có đến 10 án lệ liên quan đến đất đai. Continue reading

Khó khăn vướng mắc trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO tại Thành phố Hồ Chí Minh

Trong thời gian qua, được sự quan tâm kịp thời của Tòa án nhân dân tối cao trong việc ban hành các văn bản hướng dẫn áp dụng pháp luật, giải đáp các khó khăn, vướng mắc tạo nhiều điều kiện thuận lợi để đơn vị hoàn thành nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, thông qua hoạt động giải quyết án phúc thẩm, giám đốc thẩm và tái thẩm các loại, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh còn một số các vướng mắc, chưa thống nhất về quan điểm áp dụng pháp luật trên nhiều lĩnh vực cần được Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn, giải đáp. Cụ thể như sau:

Continue reading

Một số khó khăn, vướng mắc trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ tại TAND thành phố Đà Nẵng và CÁC ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Đối với Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Đà Nẵng trong năm 2021, mặc dù gặp phải những khó khăn rất lớn do trên địa bàn thành phố bùng phát nhiều đợt dịch Covid-19 làm gián đoạn thời gian công tác nhưng đã tập trung hoàn thành cơ bản các nhiệm vụ trọng tâm công tác theo yêu cầu Quốc hội và Tòa án nhân dân tối cao giao.

Tuy nhiên, trong năm 2021 thực tiễn công tác còn gặp một số vướng mắc, khó khăn nhất định. Tại Hội nghị này, chúng tôi xin được nêu “một số khó khăn, vướng mắc trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ và các đề xuất, kiến nghị” để nâng cao hơn nữa chất lượng công tác trong thời gian tới.

Continue reading

PHÁP LUẬT VỀ TRÁCH NHIỆM SẢN PHẨM: Từ lý thuyết đến thực tiễn ở Việt Nam

Product-Liability PGS.TS. NGUYỄN THỊ QUẾ ANH & TS. NGUYỄN BÍCH THẢO – Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội

1. Khái quát sự phát triển của pháp luật về trách nhiệm sản phẩm trên thế giới

Trong mối tương quan giữa các nhà sản xuất, cung ứng hàng hóa, dịch vụ và người tiêu dùng thì người tiêu dùng luôn luôn ở vị thế yếu hơn. Nhà sản xuất, cung ứng sản phẩm là các thương nhân có kinh nghiệm và luôn nắm giữ thông tin đầy đủ hơn về sản phẩm so với người tiêu dùng. Trong khi đó, người tiêu dùng là chủ thể trực tiếp sử dụng hàng hóa phải hàng ngày, hàng giờ đối mặt với nguy cơ mất an toàn và bị thiệt hại do hàng hóa kém chất lượng hoặc có khuyết tật gây ra. Xã hội càng phát triển, nhu cầu bảo vệ người tiêu dùng – bên yếu thế càng được đặt ra cấp thiết.

Continue reading

CIVIL CODE OF THE PEOPLE’S REPUBLIC OF CHINA (Adopted at the Third Session of the Thirteenth National People’s Congress on May 28, 2020)

BOOK ONE

GENERAL PART

Chapter I

General Provisions

Article 1

This Law is formulated in accordance with the Constitution of the People’s Republic of China for the purposes of protecting the lawful rights and interests of the persons of the civil law, regulating civil-law relations, maintaining social and economic order, meet the needs for developing socialism with Chinese characteristics, and carrying forward the core socialist values.

Continue reading

MỘT SỐ GIẢI ĐÁP LIÊN QUAN ĐẾN ÁN LỆ đã được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân tối cao thông qua

360_F_256539200_qvvgH7A1c0usfZWWBCdcOjZdj2A9Fezv PHÒNG ÁN LỆ Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học, Tòa án nhân dân tối cao

Câu hỏi: Trường hợp người Việt Nam định cư ở nước ngoài đã bỏ tiền ra để nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất và nhờ người ở trong nước đứng tên nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất hộ mình. Khi giải quyết, Tòa án xác định công sức quản lý, giữ gìn tài sản của đứng tên hộ như thế nào?

Continue reading

Quyết định số 594/QĐ-CA ngày 31 tháng 12 năm 2021 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao VỀ VIỆC CÔNG BỐ ÁN LỆ

logoCHÁNH ÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO

– Căn cứ Điều 27 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân ngày 24 tháng 11 năm 2014;

– Căn cứ Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐTP ngày 18 tháng 6 năm 2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ;

– Căn cứ kết quả lựa chọn, biểu quyết thông qua án lệ của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ngày 25 tháng 11 năm 2021,

Continue reading