THÔNG TIN PHÁP LUẬT DÂN SỰ

THS. TRƯƠNG THỊ TƯỜNG VI – Giảng viên Khoa Luật Đại học Sài Gòn

TS. NGUYỄN ĐÌNH HUY – Trưởng Ban Thanh tra – Pháp chế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Tóm tắt: Biện pháp thực thi quyền tác giả đối với chương trình máy tính là sự công nhận và bảo đảm từ nhà nước các quyền của chủ thể tự bảo vệ bằng các biện pháp công nghệ và trách nhiệm pháp lý mà nhà nước áp dụng lên các chủ thể có hành vi xâm phạm để trừng phạt, ngăn ngừa các hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với chương trình máy tính. Dù tại Việt Nam đã có hệ thống các quy phạm luật về quyền sở hữu trí tuệ làm cơ sở pháp lý cho quá trình thực thi quyền tác giả của các thể loại tác phẩm khác nhau nhưng thực tiễn dường như không phát huy hiệu quả khi áp dụng lên chương trình máy tính. Trong phạm vi bài viết này, tác giả làm rõ các biện pháp thực thi quyền tác giả đối với chương trình máy tính: biện pháp áp dụng công nghệ, biện pháp dân sự, biện pháp hình sự, biện pháp hành chính và kiến nghị đề xuất hoàn hiện pháp luật.

---

Continue reading →

Filed under: LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ | Leave a comment »

TS. NGUYỄN ĐÌNH HUY – Trưởng Ban Thanh tra Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

THS. TRƯƠNG THỊ TƯỜNG VI – Trường Đại học Sài Gòn

1. Nhận diện hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với chương trình máy tính

1.1. Khái niệm hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với chương trình máy tính

Chương trình máy tính (CTMT) là tập hợp các chỉ dẫn được thể hiện dưới dạng các lệnh, các mã, lược đồ hoặc bất kỳ dạng nào khác, khi gắn vào một phương tiện mà máy tính đọc được, có khả năng làm cho máy tính thực hiện được một công việc hoặc đạt được một kết quả cụ thể¹. CTMT có thể tồn tại dưới những dạng như game trò chơi, các ứng dụng được sử dụng trong điện thoại, máy tính, máy tính bảng; hệ thống mạng internet (bản chất của internet là sự kết nối rất nhiều CTMT), CTMT có thể chứa trong các sản phẩm máy móc, thiết bị điện tử…

Continue reading →

Filed under: LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ | Leave a comment »

THS. TRƯƠNG THỊ TƯỜNG VI – Giảng viên Khoa Luật, Đại học Sài Gòn

1. Đặt vấn đề

Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ dành cho chương trình máy tính (CTMT) đã và đang là vấn đề nhận được nhiều tranh luận trong giới chuyên gia pháp lý. Không những vậy, đây còn là vấn đề mang tính chiến lược của các nhà phát triển phần mềm. Sự phát triển nhanh chóng của thị trường số đặt ra những yêu cầu thay đổi cách nhìn nhận về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với CTMT. Mặc dù tại khoản 2 Điều 59 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 sửa đổi bổ sung 2009, 2019 (Luật SHTT) không công nhận bảo hộ CTMT dưới hình thức sáng chế, nhưng Quy chế thẩm định đơn đăng ký sáng chế (Quy chế TĐĐĐKSC) theo Quyết định số 487/QĐ-SHTT ngày 31/3/2010 do Cục SHTT Việt Nam ban hành vẫn cho phép cấp văn bằng bảo hộ sáng chế cho những giải pháp kỹ thuật liên quan đến CTMT.

Continue reading →

Filed under: LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ | 9 Comments »

ThS. TRƯƠNG THỊ TƯỜNG VI – Khoa Luật, Trường Đại học Sài Gòn

1. Khái niệm quyền bảo vệ sự toàn vẹn tác phẩm

Quyền bảo vệ sự toàn vẹn tác phẩm thuộc nhóm quyền nhân thân được hình thành đầu tiên tại Pháp (Calvin D, 1999, tr. 422) và sau đó được ghi nhận trong hệ thống pháp luật của nhiều nước trên thế giới ở những mức độ khác nhau. Đây là quyền phi kinh tế được coi là quyền gắn liền với mỗi cá nhân tác giả. Continue reading →

Filed under: LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ | 1 Comment »

Năm 2019, Cục Sở hữu trí tuệ đã tiếp nhận 93.909 đơn các loại (gồm 41.357 văn bằng bảo hộ (VBBH)/ đơn xác lập quyền), trong đó có 14.820 đơn nộp qua cổng dịch vụ công trực tuyến), cụ thể:

– 65.425 đơn đăng ký xác lập quyền sở hữu công nghiệp, bao gồm: 7520 đơn sáng chế (4.254 đơn nộp trực tuyến); 599 đơn giải pháp hữu ích (121 đơn nộp trực tuyến); 3.491 đơn kiểu dáng công nghiệp (502 đơn nộp trực tuyến); 53.801 đơn nhãn hiệu (5.147 đơn nộp trực tuyến); 14 đơn chỉ dẫn địa lý; 282 đơn đăng ký quốc tế có nguồn gốc Việt Nam (24 đơn sáng chế; 258 đơn nhãn hiệu);

– 28.484 đơn yêu cầu thuộc các thủ tục khác, liên quan đến 41.357 đối tượng là VBBH/ đơn xác lập quyền, trong đó: sửa đổi đơn: 2.069 đơn/3.787 đơn xác lập quyền (185 đơn trực tuyến); chuyển nhượng đơn: 867 đơn /1.273 đơn xác lập quyền (82 đơn trực tuyến); cấp lại/phó bản VBBH: 1.876 đơn (213 đơn trực tuyến); gia hạn hiệu lực VBBH: 5.411 đơn/10.245 VBBH (813 đơn trực tuyến); sửa đổi VBBH: 2.500 đơn/5.989 VBBH (187 đơn trực tuyến); duy trì hiệu lực VBBH: 9.829 đơn (2.999 đơn trực tuyến); chuyển nhượng VBBH: 1.340 đơn/2.982 VBBH (120 đơn trực tuyến); chuyển giao quyền sử dụng VBBH: 198 đơn/417 VBBH (01 đơn trực tuyến); chấm dứt/hủy bỏ hiệu lực VBBH: 413 đơn/423 VBBH; khiếu nại: 872 đơn; tra cứu: 10 đơn; phản đối cấp VBBH: 1.418 đơn/1.788 đơn xác lập quyền (194 đơn trực tuyến); các loại đơn khác: 1.565 đơn.

Continue reading →

Filed under: LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ | Leave a comment »

TS. TRẦN KIÊN – Khoa Luật Đại học, Quốc gia Hà Nội

1. Chương trình máy tính và bảo hộ chương trình máy tính trên thế giới

1.1. Chương trình máy tính

Chương tình máy tính (computer program) hay phần mềm máy tính (software) là một tập hợp các chỉ thị hoặc các câu lệnh được viết bằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình theo một trật tự xác định ra để chỉ dẫn máy tính thực hiện một nhiệm vụ nhất định.

Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam cũng định nghĩa chương trình máy tính là tập hợp các chỉ dẫn được thể hiện dưới dạng các mã lệnh, các mã, lược đồ hoặc bất kì dạng nào khác, khi gắn vào một phương tiện mà máy tính đọc được, có khả năng làm cho máy tính thực hiện được một công việc hoặc đạt được một kết quả cụ thể.^[1]

Bằng định nghĩa này, Việt Nam thuộc vào một trong số các ít nước trên thế giới có một định nghĩa chính thức về chương trình máy tính. Trung Quốc cũng có một định nghĩa chính thức về chương trình máy tính, và định nghĩa này khá giống với định nghĩa trong luật Việt Nam. ^[2] Qua các định nghĩa nêu trên cho thấy, dù vẫn chưa có một khái niệm phổ biến được sử dụng rộng rãi nhưng các tính chất căn bản của chương trình máy tính đã được chấp nhận cả về khía cạnh kĩ thuật và pháp lí.

Continue reading →

Filed under: LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ | Leave a comment »

 THS. TRƯƠNG THỊ TƯỜNG VI – Khoa Luật, Đại học Sài Gòn

1. Ý tưởng và biểu hiện tồn tại trong chương trình máy tính trong kỹ thuật lập trình

Thách thức của việc tạo ra một sản phẩm công nghệ thông tin hữu ích và có chỗ đứng trên thị trường là phải đáp ứng nhu cầu của người dùng, thời gian phát triển và vá lỗi nhanh, độ tin cậy, bảo mật cao. Với các đặc thù như trên, các hãng chương trình máy tính và các cá nhân sản xuất chương trình máy tính trong những năm gần đây đã áp dụng một quy trình linh hoạt hơn trong việc sản xuất các chương trình máy tính. Mục đích chính của cách làm này là đem các sản phẩm công nghệ thông tin đến gần hơn với thị trường, đáp ứng tốt hơn nhu cầu hay thay đổi của người dùng.

Bước thứ nhất: Phát triển các ý tưởng để giải quyết nhu cầu của người dùng. Các nhu cầu này có thể rất đa dạng như nhu cầu chia sẻ thông tin, kết nối (facebook, zalo, viber) hay các nhu cầu hẹp hơn như là nhận diện biển số xe ra vào chung cư hoặc là đọc dữ liệu từ các hóa đơn dưới dạng hình ảnh và tự động đưa ra các bút toán. Ở bước này, các ý tưởng để giải quyết vấn đề thường chỉ ở dạng tổng quan. Đối với các công ty lớn, thường sẽ có một đội ngũ điều tra thị trường để có thể xác định rõ hơn bài toán: Ai là đối tượng mục tiêu? (ví dụ: Người trẻ có nhu cầu kết nối nhiều hơn, các chủ doanh nghiệp nhỏ với nguồn lực hạn chế sẽ có nhu cầu sử dụng chương trình máy tính để tự động hóa các bút toán của công ty), dung lượng thị trường. Bước này rất quan trọng, nó sẽ quyết định doanh nghiệp có nên đầu tư phát triển sản phẩm hay không.

Bước thứ hai: Phát triển sản phẩm. Để đạt được mục đích đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng nhanh chóng, các hãng phần mềm thường tập trung vào các chức năng chính của chương trình máy tính, đó là khả năng chia sẻ thông tin, chức năng nhận diện biển số, chức năng chuyển hình ảnh hóa đơn thành chữ và số để đưa vào bút toán. Ở bước này mục tiêu của các hãng phần mềm sẽ là phát triển một sản phẩm khả dụng sao cho tốn ít công sức nhất và nhanh, để có thể đưa sản phẩm ra thị trường một cách nhanh nhất. Các yếu tố như thiết kế hệ thống, tạo lược đồ, phát triển thuật toán, phát triển mã nguồn (tạo các câu lệnh) đều được tiến hành ở bước này. Continue reading →

Filed under: LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ | Leave a comment »

TS. NGUYỄN THỊ QUẾ ANH – Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội

Việc phân loại nhãn hiệu có ý nghĩa rất lớn cả về mặt lý luận và thực tiễn. Trước hết, phân loại nhãn hiệu cho phép xác định đặc trưng của một loại nhãn hiệu – đặc trưng này không chỉ ảnh hưởng tới yếu tố cảm nhận nhãn hiệu trong người tiêu dùng, tới tính chất của việc sử dụng nhãn hiệu mà còn ảnh hưởng tới cả quá trình đăng ký nhãn hiệu đó. Ví dụ: trong quá trình đăng ký, những yêu cầu cụ thể khác nhau có thể được đưa ra đối với việc mô tả các dấu hiệu tuỳ thuộc vào hình thức của chúng. Phân loại nhãn hiệu còn ảnh hưởng tới việc xác định chế độ pháp lý đối với từng loại nhãn hiệu cũng như giúp cho việc phân biệt nhãn hiệu với các dấu hiệu dùng để phân biệt khác như kiểu dáng công nghiệp, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý…

Nhãn hiệu có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau: phân loại theo hình thức (nhãn hiệu từ ngữ; nhãn hiệu chữa cái, chữ số; nhãn hiệu hình ảnh; nhãn hiệu hình khối; nhãn hiệu kết hợp; nhãn hiệu đặc biệt như âm thanh, mùi vị, ánh sáng); phân loại theo số lượng chủ thể của nhãn hiệu (nhãn hiệu cá nhân; nhãn hiệu tập thể); phân loại theo mức độ nổi tiếng (nhãn hiệu thường và nhãn hiệu nổi tiếng); phân loại theo tính chất của nhãn hiệu (nhãn hiệu thường, nhãn hiệu chứng nhận; nhãn hiệu liên kết,…). Trong bài viết này tác giả đề cập tới việc phân tích đặc trưng của các loại nhãn hiệu khác nhau dựa trên sự khác biệt về hình thức thể hiện của chúng.

Theo hình thức thể hiện nhãn hiệu có thể ở dạng từ ngữ, chữ cái, chữ số, hình ảnh, hình khối hoặc là sự kết hợp các yếu tố này được thể hiện trên một hoặc nhiều màu sắc. Nhãn hiệu cũng có thể là những dấu hiệu đặc biệt như dấu hiệu âm thanh, mùi vị, ánh sáng.

1. Nhãn hiệu từ ngữ

Continue reading →

Filed under: LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ | Leave a comment »