THÔNG TIN PHÁP LUẬT DÂN SỰ

TS. NGUYỄN ĐÌNH HUY – Trưởng Ban Thanh tra Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

THS. TRƯƠNG THỊ TƯỜNG VI – Trường Đại học Sài Gòn

1. Nhận diện hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với chương trình máy tính

1.1. Khái niệm hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với chương trình máy tính

Chương trình máy tính (CTMT) là tập hợp các chỉ dẫn được thể hiện dưới dạng các lệnh, các mã, lược đồ hoặc bất kỳ dạng nào khác, khi gắn vào một phương tiện mà máy tính đọc được, có khả năng làm cho máy tính thực hiện được một công việc hoặc đạt được một kết quả cụ thể¹. CTMT có thể tồn tại dưới những dạng như game trò chơi, các ứng dụng được sử dụng trong điện thoại, máy tính, máy tính bảng; hệ thống mạng internet (bản chất của internet là sự kết nối rất nhiều CTMT), CTMT có thể chứa trong các sản phẩm máy móc, thiết bị điện tử…

Phần mềm là CTMT được mô tả bằng hệ thống ký hiệu, mã hoặc ngôn ngữ để điều khiển thiết bị số thực hiện chức năng nhất định². Như vậy, một phần mềm có thể là CTMT nhưng một CTMT chưa hẳn là phần mềm. Hay nói cách khác, phần mềm là một sản phẩm, CTMT là một bộ phận có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ để thực hiện các chức năng quan trọng nhất trong phần mềm³.

Hành vi xâm phạm quyền tác giả (infringement) là hành vi sử dụng các tác phẩm có bảo hộ quyền tác giả (QTG) nhưng không có sự cho cho phép, đồng ý của tác giả, chủ sở hữu QTG. Đó là hành vi vi phạm các độc quyền được cấp cho chủ thể QTG để chống lại bên thứ ba như quyền sao chép, phân phối, hiển thị hoặc thực hiện tác phẩm được bảo hộ, hoặc tạo ra các tác phẩm phái sinh… Một thuật ngữ khá gần với hành vi xâm phạm QTG là hành vi vi phạm pháp luật về QTG. Luật Bản quyền Liên bang Mỹ 1988 quy định tại tiêu đề thứ 17 mục (a) 501: “Xâm phạm (infringement) bản quyền4 là hành vi của bất kỳ ai vi phạm (violation) bất kỳ quyền độc quyền nào của chủ sở hữu bản quyền như nội dung từ mục 106 đến 122 hoặc như nội dung trong mục 106A (a)”. Như vậy, theo pháp luật của Mỹ khẳng định hành vi xâm phạm là hành vi vi phạm pháp luật về quyền của các chủ sở hữu QTG. Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam (Luật SHTT) dù không đưa ra khái niệm như Luật của Mỹ nhưng liệt kê các hành vi xâm phạm QTG cụ thể cho thấy nội dung của các hành vi này hướng tới hành vi vi phạm pháp luật về QTG của chủ sở hữu, tác giả của tác phẩm cho thấy sự tương đồng về nội hàm của hành vi xâm phạm quyền tác giả trong pháp luật của Mỹ và Việt Nam. Hành vi phạm QTG về CTMT là một khái niệm chung về các hành vi trái các quy định về QTG đối với CTMT. Còn hành vi xâm phạm QTG đối với CTMT cũng là hành vi vi phạm QTG đối với CTMT nhưng chỉ là trái các quyền cụ thể của các tổ chức, cá nhân.

Vậy có thể hiểu hành vi xâm phạm QTG đối với CTMT là việc cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi thuộc QTG đối với CTMT đang trong thời hạn bảo hộ mà không được phép của chủ sở hữu, tác giả CTMT và cũng không thuộc trường hợp sử dụng ngoại lệ.

Một số hành vi không phải là hành vi xâm phạm QTG đối với CTMT cần được nhận diện là:

….

TRA CỨU BÀI VIẾT ĐẦY ĐỦ TẠI ĐÂY

Chú thích:

¹ Khoản 1 Điều 22 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi năm 2009, năm 2019.

² Khoản 12 Điều 4 Luật Công nghệ thông tin năm 2006, sửa đổi bổ sung năm 2017.

³ Trương Thị Tường Vi (2020), Một số vấn đề pháp lý về sáng chế liên quan đến chương trình máy tính, Tạp chí Pháp luật và phát triển, Số tháng 11 và tháng 12 năm 2020, tr.75.

SOURCE: Tạp chí Pháp luật và phát triển, Số 48 năm 2021, tr.16 – 28.

Filed under: LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ |