NGHỆ THUẬT THƯƠNG THUYẾT: BIẾT NGƯỜI, BIẾT TA VÀ CÂU CHUYỆN CỦA THẰNG BỜM

GS. PHAN VĂN TRƯỜNG*

Tôi đã từng dẫn đoàn đi thương thuyết, cũng như đã được dự những cuộc thương thuyết hào hứng hồi còn là kỹ sư trẻ tuổi. 40 năm làm việc rong ruổi khắp năm châu, tôi đúc kết cho mình một bài học: những cuộc thương thuyết thành công mỹ mãn là khi đôi bên có những nhà lãnh đạo sắc sảo áp dụng những chiến thuật đơn giản, ngồi vào bàn đàm phán với lòng chân thật nhất và biết rõ “phe mình” muốn gì, “phe trước mặt” muốn gì.

Cả hai bên đều hiểu được lý do tại sao cùng ngồi lại với nhau, dù “đi guốc trong bụng nhau” vẫn giúp nhau đạt đến mục đích tối hậu.

Tất nhiên, tôi không phủ nhận trên thương trường đã có những cuộc đàm phán thành công nhờ mánh khóe, chiến thuật lắt léo, nghĩ một đằng nói một nẻo… Nhưng kinh nghiệm cho thấy những cuộc đàm phán trong tinh thần dối trá nhau thường kéo dài vô ích, và hai bên khó đi đường dài cùng nhau.

Trong những lớp cao học quy hoạch vùng và kinh tế đô thị mà tôi dạy từ bốn năm nay tại trường Đại học Kiến trúc TPHCM, tôi thường nói về chuyện thằng Bờm để tô điểm thêm cho nghệ thuật thương thuyết. Tôi dạy không chán về thằng Bờm, vì càng dạy càng thấy phải học nhiều nơi thằng bé chất phác của văn học dân gian. Trước khi bàn tiếp về nghệ thuật thương thuyết, hãy đọc lại mấy câu thơ rất quen thuộc:

Thằng Bờm có cái quạt mo
Phú ông xin đổi ba bò chín trâu
Bờm rằng Bờm chẳng lấy trâu
Phú ông xin đổi một xâu cá mè
Bờm rằng Bờm chẳng lấy mè
Phú ông xin đổi một bè gỗ lim
Bờm rằng Bờm chẳng lấy lim
Phú ông xin đổi con chim đồi mồi
Bờm rằng Bờm chẳng lấy mồi
Phú ông xin đổi nắm xôi Bờm cười

Continue reading

TIỀN VÀ LUẬT NHÂN QUẢ

ĐOÀN TUẤN

Thiên hạ ai cũng nói đến tiền. Song có một kẻ không thích tiền. Hắn sợ tiền. Bởi học thuyết của hắn cho rằng, đồng tiền là thủ phạm chính gây nên mọi sự bất ổn trong xã hội. Hắn đã xây dựng một xã hội mà trong đó người dân tuyệt đối không được sử dụng đồng tiền. Và kết cục số phận của hắn và số phận xã hội đó thế nào, mọi người đều biết. Hắn chính là Pol Pốt với chế độ kỳ quái có tên gọi là “Campuchia dân chủ”.

Kể lại câu chuyện đó với bạn đọc để người viết mong bạn đọc có dịp nhìn đồng tiền từ một phía khác, cực đoan, phía không cần tiền. Để thấy rằng không thể có một xã hội mà trong đó người dân không tiêu tiền. Và lúc này, chúng ta đang sống trong một xã hội, đặc biệt là trong một thời điểm mà người ta nói quá nhiều đến tiền.

Cách đây ít lâu, người viết bài này có dịp gặp bà Thu An- diễn viên điện ảnh- trên đường Trần Hưng Đạo, Hà Nội. Chuyện trò lan man về sức khỏe và công việc. Bà kể chuyện sau khi đóng phim, có anh đạo diễn đến nhà trả tiền đóng phim cho bà. Khi anh ta về, bà giở tiền ra đếm thì mới hay trong mỗi tập đều bị rút lõi vài ba tờ. Bà đành phải cười buồn vì không biết truy tìm thủ phạm ở đâu. Có bà đồng nghiệp an ủi: “Tôi cũng bị thế nhiều lần rồi. Thôi thì, của đi thay người.” Người viết bài này chia sẻ, bà yên tâm, nó lấy của bà thì lúc khác, người khác sẽ lấy của nó. Bà cười hóm hỉnh, hãy đợi đấy, thử xem. Rất lâu sau, người viết bài này được tin, cậu con trai người đạo diễn đó bị mất xe máy. Gọi điện cho bà, giọng bà thảng thốt: Thế à? Sao khổ thế? Tôi có mong chuyện này xảy ra đâu?- Bà thấy chưa, ác giả ác báo. Nhân quả nhãn tiền mà.

Continue reading