THÔNG TIN PHÁP LUẬT DÂN SỰ

TS. NGUYỄN MINH KHẢI – Học viện Chính trị-Quân sự

Trong công cuộc đổi mới kinh tế hiện nay ở nước ta, việc giải quyết vấn đề sở hữu, trong đó có quan hệ giữa công hữu và tư hữu, các hình thức của chế độ công hữu cũng như quan hệ của các vấn đề đó đối với tiến trình định hướng xã hội chủ nghĩa nền kinh tế, đang là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng.

Chúng ta đều biết, chế độ công hữu về tư liệu sản xuất (chế độ sở hữu xã hội) là chế độ mà quyền chiếm hữu những tư liệu sản xuất chủ yếu thuộc về xã hội dưới nhiều hình thức do nhân dân lao động làm chủ (quan hệ sở hữu chỉ được gọi là chế độ sở hữu một khi nó được pháp luật thừa nhận và bảo vệ, nghĩa là nó chỉ tồn tại khi còn nhà nước).

Theo chúng tôi, khi bàn đến chế độ công hữu với tư cách vừa là phương tiện kinh tế, vừa là mục tiêu của chủ nghĩa xã hội trong giai đoạn hiện nay cần khai thác thêm một số khía cạnh, như: quy mô của chế độ công hữu (quan hệ về lượng giữa công hữu và tư hữu); trình độ của chế độ công hữu (quan hệ về chất giữa công hữu và tư hữu); đặc biệt cần quan tâm đến các hình thức của chế độ công hữu trong tiến trình định hướng xã hội chủ nghĩa nền kinh tế nước ta.

Về những hình thức cụ thể, có lẽ cũng không nên chỉ đóng khung chế độ công hữu trong hai hình thức sở hữu chính, đó là sở hữu nhà nước và sở hữu tập thể. Trên thực tế việc thừa nhận thành phần kinh tế nhà nước theo nghĩa rộng, bao gồm toàn bộ lợi ích và vốn của nhà nước có cả trong những thành phần kinh tế khác dưới hình thức góp vốn, liên doanh, liên kết, tô nhượng… đã phần nào nói lên tính chất đa dạng của chế độ công hữu. Trên cơ sở những nhận thức mới về hình thức của chế độ công hữu cần có sự gắn kết ngay từ đầu các hình thức công hữu phù hợp với trình độ và quy mô công hữu, có như vậy chúng ta mới triệt để khắc phục được những sai lầm giáo điều, chủ quan, duy ý chí trước đây.

Continue reading →

Filed under: Quyền sở hữu | Leave a comment »