THẾ NÀO LÀ NGƯỜI TRÍ THỨC?

PAUL ALEXANDRE BARAN (PHẠM TRỌNG LUẬT dịch)

Paul Alexandre Baran là một nhà kinh tế học người Mỹ theo chủ nghĩa Marx. Tiểu luận The Commitment of the Intellectual ra đời trên Monthly Rewiew tháng 5 năm 1961. Bản dịch Pháp ngữ dưới tựa đề Qu’Est-ce qu’un Intellectuel, đăng trên tạp chí Partisans tháng 10 năm 1965, đã được Trần Sóc Sơn sử dụng để chuyển sang tiếng Việt lần đầu vào khoảng cuối thập niên 1960. Dịch lại lần này ở đây, chúng tôi sử dụng bản gốc, tuy nhiều chỗ vẫn dựa trên bản cũ, đồng thời giữ lại tựa đề của bản Pháp văn.

Ở đây, khi lập đường phân thủy giữa «trí thức» với «lao động trí thức», Baran đã đưa ra một sự phân biệt cần thiết. Và mặc dù được khai sinh trong hệ thống tư bản chủ nghĩa, thật ra đã vượt thoát khuôn khổ của môi trường này. Phê phán của ông đối với một thành phần xã hội nào đó ở nước Mỹ vẫn còn nguyên giá trị, nếu đường ranh trên được áp dụng trong một khung cảnh khác, quốc gia chậm tiến hay chủ nghĩa xã hội đương tồn.

Thế nào là người trí thức? Câu trả lời hiển nhiên nhất có lẽ như sau: đấy là người lao động với trí tuệ của mình, và kiếm sống (hoặc trong trường hợp không phải bận tâm vì sinh kế, thoả mãn lợi ích riêng của mình) nhờ bộ óc hơn là bằng bắp thịt. Tuy khá giản tiện và trực tiếp, nhìn chung, định nghĩa này vẫn không thích hợp. Đúng cho bất cứ ai không làm việc tay chân, rõ ràng là nó không ăn khớp với nghĩa thông thường của từ «trí thức». Những thành ngữ như «long-haired professor» và «egghead» cho phép ta nghĩ rằng có một khái niệm khác hẳn trong công luận để chỉ một hạng người nào đó như một tầng lớp nhỏ hơn bên trong loại người «lao động bằng trí óc».

Continue reading

NHÀ Ở CHO CÔNG NHÂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP – THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

NGUYỄN VĂN TRỊNH

Nhà ở và vấn đề đời sống của công nhân tại các khu công nghiệp đang là vấn đề thu hút sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội. Nó là lĩnh vực đòi hỏi sớm có những quốc sách mang tầm chiến lược.

1. Vị trí và thực trạng vấn đề nhà ở của công nhân tại các khu công nghiệp

Phát triển khu công nghiệp tạo ra một kênh thu hút lao động rất có tiềm năng và hiệu quả, góp phần quan trọng giải quyết việc làm cho lao động tại chỗ (kể cả số lao động của những hộ gia đình bị thu hồi đất) và lao động nhập cư. Những năm gần đây, lực lượng lao động trong khu công nghiệp gia tăng mạnh mẽ gắn liền với sự gia tăng của các khu công nghiệp thành lập mới và mở rộng, các dự án hoạt động trong khu công nghiệp. Chỉ tính riêng trong thời kỳ 2001 – 2005, các khu công nghiệp đã thu hút thêm 65,6 vạn lao động trực tiếp, tăng gấp 4 lần so với thời kỳ trước (1991 – 2000).

Tính đến tháng 7-2006, cả nước có 135 khu công nghiệp và khu chế xuất được thành lập theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, thu hút trên 865,64 nghìn lao động trực tiếp. Số lao động trực tiếp này chủ yếu tập trung tại một số tỉnh, thành phố phía Nam như thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 14,3 vạn, tỉnh Bình Dương có hơn 13 vạn, tỉnh Đồng Nai có trên 18,8 vạn. Ngoài ra, nếu tính cả số lao động gián tiếp thì tổng số việc làm được tạo ra từ chương trình phát triển khu công nghiệp khoảng trên 1,2 triệu người. Tỷ trọng lao động nhập cư trong tổng số lao động làm việc trong các khu công nghiệp của cả nước chiếm bình quân khoảng 37%. Tuy nhiên, ở các tỉnh, thành phố như: thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương tỷ lệ này chiếm trên 50%.

Continue reading

THÔNG TƯ 10/2009/TT-BXD NGÀY 15 THÁNG 6 NĂM 2009 CỦA BỘ XÂY DỰNG HƯỚNG DẪN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG NHÀ Ở SINH VIÊN, NHÀ Ở CÔNG NHÂN KHU CÔNG NGHIỆP VÀ NHÀ Ở THU NHẬP THẤP

Căn cứ Nghị định 17/2008/NĐ-CP ngày 04/02/2008 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Xây dựng;
Căn cứ Nghị định 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 của Chính phủ về quản lý chất lượng công trình xây dựng;  Nghị định 49/2008/NĐ-CP ngày 18/4/2008 của Chính phủ Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 của Chính phủ về quản lý chất lượng công trình xây dựng;
Căn cứ Nghị định 90/2006/NĐ-CP ngày 06/9/2006 của Chính phủ Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở;
Căn cứ Nghị định 99/2007/NĐ-CP ngày 13/6/2007 của Chính phủ về Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình;
Căn cứ Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình;
Căn cứ Quyết định 65/2009/QĐ-TTg, 66/2009/QĐ-TTg, 67/2009/QĐ-TTg ngày 24/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ Ban hành một số cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề, cho công nhân lao động tại các khu công nghiệp thuê, cho người có thu nhập thấp tại khu vực đô thị;

Bộ Xây dựng hướng dẫn chi tiết về quản lý dự án đầu tư xây dựng nhà ở sinh viên, nhà ở công nhân khu công nghiệp và nhà ở thu nhập thấp như sau:

Continue reading

THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP: KIỆN GIẤY ĐỎ, VÌ SAO TÒA KHÔNG XỬ?

HOÀNG LAM

Tòa này viện lẽ luật tố tụng không quy định; tòa khác lại cho đó là việc của chính quyền. Theo lời kể của bà L. thì cách đây chừng 20 năm, bà có mua một phần đất và đã trực tiếp canh tác. Ngày nọ, khi phát hiện con dâu đã lén làm giấy đỏ phần đất này, bà bèn gọi con dâu đến hỏi chuyện. Nhận lỗi trước mẹ chồng, con dâu đồng ý giao lại giấy đỏ cho mẹ chồng nắm giữ, đồng thời hứa sẽ tiến hành thủ tục sang tên đất cho mẹ chồng. Nhưng rồi người con dâu đã không giữ lời hứa.

Nơi thụ lý, nơi không

Năm 2008, con dâu và con trai bà L. kéo nhau ra tòa để ly hôn và không yêu cầu được giải quyết về tài sản chung. Mới đây, con dâu cũ đã phát đơn kiện con trai bà L. ra tòa để đòi lại giấy đỏ. Cô này bảo rằng khi còn chung sống, người chồng đã lén lấy giấy đỏ của cô đem về nhà mẹ ruột cất giấu. Tuy nhiên, đơn khởi kiện của cô đã không được tòa án huyện thụ lý.

Năm 2007, Tòa dân sự TAND tối cao đã có công văn chỉ đạo các tòa cấp dưới không được quyền thụ lý yêu cầu đòi giấy đỏ. Công văn có nêu: “Theo quy định tại Điều 259 Bộ luật Dân sự thì khi thực hiện quyền sở hữu, quyền chiếm hữu của mình, chủ sở hữu, người chiếm hữu hợp pháp có quyền yêu cầu người có hành vi cản trở trái pháp luật phải chấm dứt hành vi đó; nếu không có sự chấm dứt tự nguyện thì có quyền yêu cầu tòa án, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khác buộc người đó chấm dứt hành vi vi phạm”. Mặc dù viện dẫn vậy nhưng Tòa dân sự TAND tối cao lại kết luận: “Như vậy, trong trường hợp đòi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì đương sự có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khác giải quyết”.

Continue reading

ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU TRONG NGÀNH NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM

VIỆN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGÂN HÀNG

“Thương hiệu” đó hình thành trong tiềm thức của nhân dân ta từ rất lâu trong lịch sử nhưng giờ mới được đề cập đến như một khoa học. Chắc nhiều người biết đến câu thơ của Tố Hữu:

“Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng

Vải tơ Nam Định, lụa hàng Hà Đông”

Câu thơ đã có cách đây hơn nửa thế kỷ gợi cho chúng ta đôi điều khi chúng ta nói về thương hiệu. Tuy nhiên, lúc đó thương hiệu mới chỉ dừng lại ở khái niệm sơ khai khi “Nga Sơn”, “Bát Tràng”, “Nam Định”, “Hà Đông” là những địa danh nhưng được sử dụng làm tên gọi cho các sản phẩm đặc thù của địa danh đó.

Ngày nay, khái niệm “thương hiệu” đã phát triển và có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình sản xuất cũng như tiêu dùng. Thương hiệu không chỉ là logo, quảng cáo mà nó là những giá trị được khách hàng cảm nhận và ghi nhận. Thương hiệu nằm trong trái tim, trí óc của khách hàng và sẽ trường tồn nếu được dày công xây dựng.

Continue reading