PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN CỦA AUSTRALIA VỀ HÒA GIẢI – MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ÁP DỤNG CHO VIỆT NAM

ĐẶNG HOÀNG OANH – VỤ HỢP TÁC QUỐC TẾ BỘ TƯ PHÁP

Hoà giải có vai trò quan trọng trong xã hội và trong nền tư pháp Australia.  Hoà giải là một quá trình có giá trị xã hội cao để điều chỉnh quan hệ giữa các bên có tranh chấp ngay cả khi các tranh chấp đó liên quan đến quyền và nghĩa vụ pháp lý. Hoà giải là phương pháp để tăng cường sự hoà hợp lẫn nhau chứ không làm tăng thêm sự căng thẳng, đối đầu giữa họ. Hoà giải làm tăng chất lượng công lý và trình độ văn hoá của những nền văn minh đã coi nó là một phương thức giải quyết các tranh chấp pháp lý.

I. Tóm tắt sơ bộ chế định hoà giải tại Australia:

Tại Australia, hoà giải được coi là một phương pháp, một quá trình không chính thức cho các bên lựa chọn để giải quyết tranh chấp, bên cạnh thiết chế chính thức của Nhà nước để giải quyết tranh chấp là Toà án. Nhà nước Australia có các biện pháp tích cực nhằm khuyến khích sử dụng biện pháp giải quyết tranh chấp bằng hoà giải: Australia công nhận về mặt pháp lý vị trí, vai trò của hoà giải trong giải quyết tranh chấp; Nhà nước thiết lập hoặc công nhận bằng pháp luật các thiết chế hoà giải; Nhà nước xác định phạm vi, tính chất các loại tranh chấp được hoặc không được giải quyết bằng hoà giải; Nhà nước ghi nhận hoặc quy định các nguyên tắc, thủ tục, quy trình hoà giải. Bằng cách tác động mang tính tổ chức và pháp lý, Nhà nước Australia đã khẳng định và nâng cao vai trò phòng ngừa và giải quyết tranh chấp của hoà giải, biến hoà giải thành một dịch vụ có tính chuyên nghiệp, có tổ chức, phổ biến để giải quyết tranh chấp, góp phần duy trì và tăng cường sự hiểu biết và thân thiện trong các quan hệ xã hội; giảm bớt gánh nặng xét xử của Toà án, qua đó góp phần nâng cao chất lượng công lý và quản lý hành chính tư pháp nói chung.

Continue reading

CÁC LOẠI NGUỒN CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY

 TS. NGUYỄN THỊ HỒI – Khoa Luật Hành chính – Nhà nước Đại học Luật Hà Nội

“Nguồn của pháp luật là tất cả các căn cứ được các chủ thể có thẩm quyền sử dụng làm cơ sở để xây dựng, ban hành, giải thích pháp luật cũng như để áp dụng vào việc giải quyết các vụ việc pháp lý xảy ra trong thực tế”[1].

Nguồn của pháp luật bao gồm: nguồn nội dung và nguồn hình thức; nguồn chủ yếu (nguồn cơ bản) và nguồn thứ yếu, tùy vào căn cứ phân biệt. Khi xem xét về nguồn của pháp luật Việt Nam hiện nay, cần phải quan tâm cả nguồn nội dung và nguồn hình thức của nó, trong đó, “nguồn nội dung của pháp luật là xuất xứ, là căn nguyên của pháp luật bởi vì nó được các chủ thể có thẩm quyền dựa vào đó để xây dựng, ban hành và giải thích pháp luật”[2]; “nguồn hình thức của pháp luật được hiểu là phương thức tồn tại của các quy phạm pháp luật trong thực tế hay là nơi chứa đựng, nơi có thể cung cấp các quy phạm pháp luật, tức là những căn cứ mà các chủ thể có thẩm quyền dựa vào đó để giải quyết các vụ việc pháp lý xảy ra trong thực tế”[3]. Tuy nhiên, sự phân chia này chỉ có tính chất tương đối.

Continue reading

HIỆN TƯỢNG ĐA PHÁN QUYẾT ĐỐI VỚI VIỆC DÂN SỰ CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI

image THS. NGUYỄN BÁ BÌNH – Khoa Pháp luật quốc tế và Kinh doanh quốc tế ĐHL Hà Nội

Do liên quan tới nhiều quốc gia khác nhau mà với các vụ việc dân sự, thương mại, lao động, hôn nhân và gia đình (gọi chung là vụ việc dân sự) có yếu tố nước ngoài hoàn toàn có thể thuộc thẩm quyền xét xử của tòa án nhiều nước. Vì thế, nếu đương sự nộp đơn khởi kiện ở nhiều nước thì kết cục với một vụ việc sẽ tồn tại nhiều phán quyết được tuyên bởi tòa án các nước khác nhau. Đây chính là hiện tượng đa phán quyết trong Tư pháp quốc tế[1] – ngành luật chịu trách nhiệm điều chỉnh các quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài.

Đa phán quyết gây ra những khó khăn cho việc thi hành bản án, quyết định dân sự cũng như bảo đảm các quyền và lợi ích chính đáng của các đương sự. Bởi lẽ, về nguyên tắc, bản án, quyết định dân sự của tòa án nước nào thì chỉ có hiệu lực trên lãnh thổ nước đó và hiệu lực của các bản án, quyết định dân sự của tòa án các nước là ngang nhau, không thể loại trừ nhau. Vụ việc tranh chấp quyền nuôi con (Princess Lam) giữa ca sĩ Lý Hương và Tony Lam đang diễn ra chính là một minh chứng sinh động của đa phán quyết[2]. (Xem hộp 1). Đã có hai phán quyết với nội dung trái ngược nhau – một của tòa án Việt Nam và một của tòa án Mỹ liên quan đến tranh chấp quyền nuôi con của cặp vợ chồng này. Vụ việc trên khá lạ lẫm với nhiều người Việt Nam[3], còn những người nghiên cứu pháp luật lại có thêm lý do để nhìn lại một hiện tượng khá gai góc của tư pháp quốc tế. Chúng tôi xin nêu mấy suy nghĩ về căn nguyên của hiện tượng đa phán quyết, cũng như bàn luận về các giải pháp loại trừ nó.

Continue reading

TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ VẬN CHUYỂN: MẤT 5 TỶ ĐỒNG VÌ BỊ NHẦM THƯ?

VTCnews – Đáng lẽ phải chuyển bao thư cho Công ty Hồng Phát thì Công ty chuyển phát nhanh DHL lại chuyển nhầm tới Công ty Hải Long- đối thủ của Hồng Phát. Công ty Hồng Phát cho rằng, việc nhầm lẫn này có thể khiến họ bị thiệt hại khoảng 5 tỷ đồng vì lộ bí mật kinh doanh.

Công ty TNHH Hồng Phát (tạm gọi là Cty Hồng Phát) có trụ sở chính ở Hà Nội, do bà Ngô Thị Bích Hồng làm Giám đốc. Văn phòng đại diện ở TP.HCM đặt tại số 166 Chu Văn An, phường 2, Quận 6, do bà Nguyễn Thị Hạnh làm Trưởng đại diện. Công ty này chuyên kinh doanh đồ chơi trẻ em, văn phòng phẩm và hàng may mặc, là nhà phân phối cho một số siêu thị lớn tại TPHCM như hệ thống Co.op Mart, Big C, Metro, v.v…

Sự nhầm lẫn khó hiểu

Theo trình bày của ông Vũ Xuân Thân, đại diện cho Cty Hồng Phát, ngày 28/8, phía đối tác ở Trung Quốc chuyển cho Cty Hồng Phát một bao thư thông qua Công ty TNHH Chuyển phát nhanh DHL (tạm gọi là Cty DHL). Trên bì thư ghi rõ địa chỉ nhận là: Nguyễn Thị Hạnh, số 166 Chu Văn An, phường 2, Quận 6, TP.Hồ Chí Minh.

Continue reading