LẠM PHÁT SAU 4 THÁNG ĐẦU NĂM 2011: VẤN ĐỀ NỔI CỘM, CĂN NGUYÊN VÀ ĐỐI PHÓ

TS. NGUYỄN ĐẠI LAI – Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Tốc độ lạm phát của Việt Nam sau 4 tháng đầu năm 2011 ở mức đáng báo động (9,64%) – gần như cao nhất so với các nước trong khu vực cùng có những nhân tố ngoại cảnh giống nước ta trong môi trường kinh tế mở. Những phân tích và đề xuất trong bài này là sự tiếp nối quan điểm đổi mới cơ chế và thái độ chống lạm phát phải mang tính chiến lược. 

Lạm phát vẫn là vấn đề đang nổi cộm

Hình ảnh lạm phát của 6 tháng đầu năm 2008 lại hiện hình trong 4 tháng đầu năm 2011 này. Để cảm nhận được tính chất nổi cộm của lạm phát tưởng cũng cần nhìn lại lịch sử gần nhất để suy ngẫm: Cách đây gần tròn 3 năm, đến hết tháng 6-2008, lạm phát ở nước ta là 18,44% so với 31-12-2007 (sau 4 tháng là 11,9%) – mức cao nhất trong 15 năm kể từ năm 1993. Sau 4 tháng đầu năm 2011 lạm phát cũng đã ở mức 9,64% so với 31-12- 2010 (sau khi đã tăng tới 19,98% vào năm 2008; 6,88% năm 2009 và 11,75% năm 2010, tức là, nếu tính dồn tích 3 năm lạm phát lên tới 43,3%).

Nếu “đọc” theo cách so với tháng 4 – 2010, tức cùng kỳ năm trước, thì CPI đến hết tháng 4-2011 là 17,51%, bình quân tăng 1,46%/tháng, trong khi đó, lãi suất tiết kiệm bình quân cũng thời gian trên chỉ khoảng 1,18%/tháng, như vậy lãi suất thực âm so với lạm phát. Do đó nguy cơ rủi ro thanh khoản là rất đáng báo động!

Lạm phát với nội hàm cố hữu của nó luôn gây những cú sốc tấn công vào mọi mặt của đời sống kinh tế – chính trị – xã hội của quốc gia, buộc Chính phủ phải ra tay đối phó. Thông thường phải dùng đến các “bài thuốc” đắt giá như phản ứng mạnh bằng chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá.  Đương nhiên các vấn đề nổi cộm sẽ xuất hiện qua các hiện tượng mang tính qui luật như: thanh khoản trong các ngân hàng bị thắt chặt, lãi suất phải dâng cao, các kỳ vọng về tăng trưởng xấu đi, giá cả vốn đã cao lại bị khuyếch đại bởi các yếu tố tâm lý, tiền trong lưu thông luôn có xu hướng tìm nơi trú ẩn vào các vật mang giá trị có tính truyền thống là vàng, bạc, ngoại tệ, bất động sản, nguyên, nhiên vật liệu quí… làm cho khắp các nẻo hàng hoá, dịch vụ đều tăng giá. Nghĩa là chỉ có sức mua của đồng nội tệ bị xuống giá.

Continue reading