BỐN VẤN ĐỀ CẤP BÁCH VỀ NÔNG THÔN

NGUYỄN HỮU NHỊ

Người ta đã tổng kết thế này: Mã số nông thôn bây giờ là: 001683. Nghĩa là không thanh niên, không trí thức, toàn trẻ em (1/6) và phụ nữ (8/3).

Nông nghiệp, nhất là sau Đổi mới đã có bước phát triển vượt bậc. Bằng chứng là Việt Nam trở thành cường quốc xuất khẩu thuỷ sản, gạo, cà phê, cao su, tiêu, điều…Là cường quốc xuất khẩu nông sản, thế mà lạ thay, người làm nông nghiệp chính là những người nghèo khổ nhất, chúng ta đang đối mặt thực trạng người nông dân ngày một chán ruộng vì thu nhập quá thấp, ở đâu cũng thấy thanh niên nông thôn ùn ùn kéo lên thành phố tìm kiếm việc làm thuê.

Người ta đã tổng kết thế này: Mã số nông thôn bây giờ là: 001683. Nghĩa là không thanh niên, không trí thức, toàn trẻ em (1/6) và phụ nữ (8/3). Một nông thôn nghèo nàn như thế làm sao hiện đại hoá nông nghiệp, làm sao công nghiệp hoá nông thôn. Theo tôi, có 4 vấn đề trầm trọng cơ bản trong phát triển nông nghiệp hiện nay cần cấp bách giải quyết.

Trước hết, là ruộng đất

Đất nông nghiệp đang quá manh mún. Theo nhiều nguồn tài liệu thì Việt Nam có đến 70 triệu thửa đất nông nghiệp trên chưa đến 4 triệu ha đất trồng lúa, điều đó nói lên sự manh mún ghê gớm cũng như minh chứng rất rõ một nền kinh tế tiểu nông. Đất ít, manh mún và càng manh mún hơn bởi đất canh tác ngày một bị loang lổ bởi sự xâm lấn của sân golf, khu công nghiệp… (mỗi năm bị mất khoảng trên 70.000ha).

Sự manh mún điển hình ở đồng bằng Bắc bộ, mỗi hộ có 4-5 sào đất, lại chia làm 5-7 mảnh, thậm chí mười, mười lăm mảnh phân khắp đồng xa đồng gần. Một nền nông nghiệp như thế sẽ rất nhọc sức nông dân, không hiệu quả, họ chán ruộng cũng dễ hiểu. Một ông chủ nhiệm HTX ở Chương Mỹ, Hà Nội tâm sự thế này: Nông dân xã tôi bây giờ đi làm qua loa chỉ để giữ lấy đất thôi.

HTX tổ chức làm mô hình sạ hàng, nhà nước cho giống, thuốc diệt cỏ, thuê cả công sạ, chủ ruộng chỉ việc gặt thôi mà chẳng mấy hộ hào hứng. Nông nghiệp bây giờ chỉ quanh quẩn 2 vụ lúa, cái mới không đưa vào được, nghĩ thật buồn tẻ. Thanh niên nông thôn chỉ thích đi làm cửu vạn, bốc vác ngày dăm bảy chục tiền ngay, chẳng anh nào chí thú mùa màng. Tôi nghĩ đó cũng là điều buồn tẻ chung của một nền nông nghiệp già nua vùng Bắc bộ cấp thiết phải có một thay đổi trong kiến thiết tổng thể.

Continue reading

“ÁN ĐỤNG TRẦN”: SỬA SAI BẰNG TÒA ÁN ĐẶ̣C BIỆT

ĐINH VĂN QUẾ

Hội đồng Thẩm phán hiện nay chưa đủ biên chế, về chất lượng thì chưa phải là “cơ quan thông tuệ pháp luật nhất đất nước”. Có lẽ đây mới là nguyên nhân chính dẫn đến một số quyết định của Hội đồng Thẩm phán chưa được xã hội “tâm phục, khẩu phục”!

Trước hết, cần phải nhìn nhận một cách biện chứng rằng quyết định giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao (HĐTP) có thể có sai lầm, thậm chí có sai lầm nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong 50 năm qua (tính từ năm 1960 đến nay) chỉ có một vài quyết định giám đốc thẩm của HĐTP bị Ủy ban Thường vụ Quốc hội kết luận là có sai lầm nghiêm trọng. Tuy chỉ có một vài vụ nhưng đã để lại dư luận không tốt đối với HĐTP.

Nhiều lần Quốc hội đã đưa ra thảo luận vấn đề này để tìm giải pháp khắc phục nhưng vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau nên chưa thể gút. Lần này, nhân việc Quốc hội thảo luận về Luật Tố tụng hành chính, các luật gia lại có dịp góp ý. Về phần mình, tôi có một số ý kiến.

Tăng chất, tăng lượng cho HĐTP

Có ý kiến đề nghị lập lại Ủy ban Thẩm phán TAND Tối cao như trước đây. Tôi thấy nếu có lập lại ủy ban này cũng không giải quyết được gì. Chúng ta đã cố gắng lắm mới bỏ được một cấp giám đốc thẩm ở TAND Tối cao cũng là nhằm tránh tình trạng có nhiều cấp giám đốc thẩm. Cho đến nay, trong hệ thống TAND vẫn còn tới ba cấp giám đốc thẩm là ủy ban thẩm phán tòa án cấp tỉnh, các tòa chuyên trách TAND Tối cao và HĐTP.

Tuy nhiên, tôi cho rằng HĐTP hiện nay về số lượng thì chưa đủ biên chế mà Quốc hội đã phê chuẩn (17 thành viên). Về chất lượng, chưa phải là “cơ quan thông tuệ pháp luật nhất đất nước” như ý kiến của Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Trần Đình Nhã. Có lẽ đây mới là nguyên nhân chính dẫn đến một số quyết định của HĐTP chưa được xã hội “tâm phục, khẩu phục”!

Continue reading

THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT: BỖNG DƯNG BỊ THU HỒI SỔ ĐỎ

CHI MAI

Mua đất có giấy tờ hợp pháp, đã được sang tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), nhưng người mua bỗng rơi vào rắc rối do sai sót của chủ đất cũ và của chính quyền.

Tháng 4-2010, vợ chồng bà Nguyễn Thị Dung và ông Nguyễn Kiên Thịnh (ngụ phường 13, quận Tân Bình, TP.HCM) mua một lô đất 62m2 tại phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân giá 585 triệu đồng. Vợ chồng bà Dung đã đăng bộ và được cấp sổ đỏ mang tên mình vào tháng 6-2010. Bỗng nhiên đến tháng 9-2010, gia đình bà nhận được thư mời của UBND phường Bình Hưng Hòa mời đến làm việc vì khu đất mà bà mua có tranh chấp.

Cấp nhầm đất

Người tranh chấp với bà Dung là ông Mai Văn Lâm. Theo ông Lâm, năm 2005 ông và ông Nguyễn Đắc Linh cùng thỏa thuận mua hai lô đất sát cạnh nhau tại phường Bình Hưng Hòa. Lô đất của ông Lâm có diện tích 70m2 (4,5 x 15,5m), còn lô đất của ông Linh chỉ có 60m2 (4 x 15m). Do mua bán bằng giấy tay nên lúc mua cả hai được chủ đất dẫn đến hiện trạng đất bàn giao và chỉ ranh đất với nhau. Sau khi mua đất, ông Linh bán lại cho bà Nguyễn Thị Miên cũng bằng giấy tay.
Năm 2009, bà Miên hoàn thành thủ tục xin cấp giấy chứng nhận trước và bán lại cho vợ chồng bà Dung. Khi ông Lâm đi làm thủ tục cấp giấy mới hay lô đất của mình đã được cấp nhầm cho bà Miên.Khi UBND phường Bình Hưng Hòa mời các bên đến làm việc và hòa giải thì không bên nào chịu nhường bên nào. Ông Lâm và bà Miên đều cho rằng lô đất của mình là lô 33 (theo bản đồ hiện trạng đất của phường). Bà Miên nói lúc mua đất của ông Linh, bà được hướng dẫn ranh đất thế nào thì lúc làm giấy tờ hướng dẫn đo vẽ như thế.
UBND phường đã lập biên bản hòa giải không thành vụ tranh chấp giữa các bên.Có thể nói việc tranh chấp về ranh đất là giữa ông Lâm với bà Miên liên quan quá trình hợp thức hóa, cấp sổ đỏ của những lô đất mua giấy tay trước đó. Còn việc mua đất của bà Dung là diễn ra sau này, khi bà Miên đã có được giấy chứng nhận hợp pháp để chuyển nhượng cho bà Dung. Tuy nhiên, trong cuộc làm việc ngày 16-10, bà Dung lại được phường thông báo (ghi trong biên bản làm việc) là: phải nộp lại giấy đỏ cho phường, để phường lập hồ sơ đề nghị quận thu hồi vì giấy đó đã cấp sai, trùng ranh đất của ông Lâm.

Continue reading