VEDAN VÀ NHỮNG LỜI “VUỐT ĐUÔI” CỦA ÔNG BỘ TRƯỞNG

Posted on 02/08/2010 by Civillawinfor

THS. ĐINH THẾ HƯNG – Viện Nhà nước và Pháp luật

Vedan đã quá nổi tiếng ở Việt Nam bởi họ đã tạo ra loại bột ngọt có vị đắng của nước sông Thị vải. Báo chí đã đang và chắc chắn sẽ tốn khá nhiều giấy mực cho họ bởi lẽ vụ việc này chưa thể xong như nhiều người nghĩ. Có xong thì chỉ xong với Bộ Tài nguyên môi trường bởi lúc này, trách nhiệm xử lý vụ việc được chuyển sang tòa án.

Quá trình đi tìm kiếm công lý của người dân mới chỉ bắt đầu bằng hoạt động đầu tiên của quy trình tố tụng: khởi kiện ra tòa. Không chỉ là một vụ kiện tụng bình thường giữa bên nguyên và bên bị, không chỉ là giá trị vài chục tỷ đồng bồi thường…. Vụ án Vedan còn mang trong nó nhiều ý nghĩa hơn thế. Mọi con mắt đang hướng về tòa án. Nơi diễn ra cuộc chiến gay go giữa cái thiện và cái ác, nơi công lý và sự thật sẽ được bảo vệ. Vụ kiện Vedan, có thể đi vào lịch sử tư pháp nước nhà nếu những hy vọng tốt đẹp trên được thể hiện. Mọi con mắt đang hướng về tòa án với sự tin tưởng đó. Một trách nhiệm nặng nề đồng thời cũng là một vinh dự to lớn đặt lên vai các thẩm phán của chúng ta.

Người ta tin tưởng điều đó không phải vì lời nói như đinh đóng đóng cột của ông Bộ trưởng Bộ tài nguyên môi trường khi ông khoát tay và hùng hồn khẳng định rằng: Chúng ta có thừa chứng cứ để kiện Vedan, Kiện Vedan chắc chắn sẽ thắng vvw… và vvw…. Thực ra vụ Vedan đã diễn ra từ lâu và điều mà người dân phiền lòng nhất đó chính là sự phát hiện chậm trễ, sự lung túng nhiều khi đến mức khó hiểu trong việc xử lý về mặt hành chính đối với công ty Vedan của các cơ quan quản lý nhà nước mà đứng đầu là Bộ Tài nguyên Môi trường. Nếu xử lý sớm hơn và quyết liệt hơn vụ Vedan có lẽ không phức tạp thế này. Một vụ việc đã ra đến tòa thì có lẽ, mọi sự đều trông chờ vào tòa án với sự công tâm của mình. Xin thưa rằng: kiện chắc thắng, thừa chứng cứ….đều chỉ là sự phỏng đoán của ông Bộ trưởng chứ không không phải là kết luận và một khi vụ án chưa được tòa xét xử. Kết luận đúng sai, quy trách nhiệm bồi thường bây giờ là nhiệm vụ của các quan tòa chứ không phải ông Bộ trưởng. Việc của ông Bộ trưởng có lẽ là cần kiểm điểm lại hoạt động quản lý của ngành mình và nếu có một Vedan thứ hai thì xử lý thế nào hơn là cao đàm khoát luận “phán” thay tòa án. Báo chí, dư luận của chúng ta đôi khi cứ làm thích thay công việc của tòa điều đó ít nhiều tạo ra cái nhìn không đúng đắn đối với công tác tư pháp của chúng ta.

Continue reading →

Filed under: CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI | 6 Comments »

THỰC HIỆN QUYỀN TƯ PHÁP NHẰM ĐẢM BẢO QUYÊN TIẾP CẬN CÔNG LÝ TRONG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN

Posted on 02/08/2010 by Civillawinfor

THS. ĐINH THẾ HƯNG – Viện Nhà nước và Pháp luật

Tư tưởng về nhà nước pháp quyền khởi phát từ yêu cầu hạn chế quyền lực nhà nước nhằm bảo vệ quyền con người. Một trong những phương thức tốt nhất để hạn chế sự lạm quyền từ phía nhà nước là việc phân chia quyền lực nhà nước thành ba quyền trong đó có quyền tư pháp do các tòa án thực hiện. Mục đích của việc thực hiện quyền tư pháp trong nhà nước pháp quyền chính là thông qua pháp luật thực thi công lý, bảo vệ quyền con người. Chính vì vậy, trong tiếng Anh và tiếng Pháp một từ “justice” vừa được dùng để chỉ tư pháp (hoạt động xét xử của tòa án) vừa có nghĩa là công lý.

Mặt khác, thực thi công lý không chỉ là mục đích mà còn là là tiêu chuẩn để đánh giá hoạt động của tòa án có phải là tòa án trong nhà nước pháp quyền hay không? Nói cách khác, không thể có nhà nước pháp quyền đích thực khi việc thực hiện quyền lực tư pháp không đảm bảo công lý; tòa án không phải là người đại diện và thực thi công lý.

Vấn đề thực thi công lý của tòa án gắn liền với việc đảm bảo quyền tiếp cận công lý của người dân bởi một lẽ rất tự nhiên: Khi có tranh chấp, không tự hòa giải được, người ta phải tìm đến tòa án đề phân giải đúng sai, khi có vi phạm pháp luật tòa án là nơi cuối cùng để xử lý trách nhiệm trên cơ sở công lý. Quá trình yêu cầu tòa án thực thi công lý chính là quá trình tiếp cận công lý của người dân. Quá trình đó bắt đầu từ nhu cầu được tiếp cận công lý và kết thúc là phán quyết và thực hiện phán quyết của tòa án. Để tiếp cận được với công lý người dân cần phải được biết và có khả năng để biết công lý nằm ở đâu? Đến với công lý bằng con đường nào và với phương tiện gì?… Khác với nhà nước cực quyền, khi công lý nằm trong tay kẻ cai trị chuyên quyền và độc đoán, công lý đến với người dân bằng sự ban phát hoặc xin – cho của nhà nước, trong nhà nước pháp quyền, tiếp cận công lý là quyền của người dân và nghĩa vụ của nhà nước. Công lý chỉ tồn tại và thực thi trong nhà nước pháp quyền khi người ta được tự do bởi cơ sở của công lý phải được đặt trên nền tảng quyền cơ bản của con người.

Chúng ta đang tiến hành cải cách tư pháp – hay còn gọi cách khác là tiến hành cải cách việc thực thi quyền lực tư pháp trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân mà trọng tâm là cải cách hệ thống tòa án. Mục đích của cải cách tư pháp không nằm ngoài việc đảm bảo cho tòa án thực thi công lý. Đề đạt được mục đích này thì việc bảo đảm quyền tiếp cận công lý cho người dân là điều hết sức quan trọn.

Continue reading →

Filed under: Xã hội, nhà nước và pháp luật Việt Nam | Leave a comment »

VƯỚNG MẮC TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ

Posted on 02/08/2010 by Civillawinfor

HẢI TOÀN

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, hiện nay, số vụ việc thi hành án dân sự tồn đọng hiện nay là 298.622 việc với hơn 21.000 tỷ đồng, trong đó có điều kiện thi hành 124.835 việc, chưa có điều kiện thi hành 173.787 việc.

Thống kê cho thấy, số lượng việc hoãn thi hành chiếm một số lượng lớn (82.300 việc) trong đó hoãn do người phải thi hành án ốm nặng, hoặc chưa xác định được nơi cư trú hoặc vì lý do chính đáng khác không thể hiện thực hiện được nghĩa vụ là 24.754 việc; hoãn do người được thi hành án đồng ý cho người phải thi hành án hoãn việc thi hành là 3.191 việc… Bên cạnh đó còn có các nguyên nhân như tạm đình chỉ thi hành án; tòa án tuyên không rõ, khó thi hành; tạm ngưng thi hành án để giải quyết khiếu nại… Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án Dân sự, Bộ Tư pháp Nguyễn Văn Luyện cho rằng, nguyên nhân chủ quan dẫn đến việc tồn đọng là việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ thi hành án dân sự ở nhiều địa phương đối với nhiều vụ việc còn chưa tốt, đặc biệt là những vụ việc có điều kiện thi hành nhưng chưa được tổ chức thi hành hoặc tổ chức thi hành nhưng chưa có kết quả.

Ngoài những nguyên nhân chủ quan, nguyên nhân khách quan cũng đóng một vai trò không nhỏ dẫn đến số lượng án tồn đọng hàng năm. Vì rằng, khác với nhiều lĩnh vực, thi hành án dân sự liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực, ảnh hưởng đến quyền lợi ích hợp pháp của nhiều đối tượng, trong đó phải kể đến ý thức chấp hành pháp luật của người phải thi hành án còn thấp, nhiều trường hợp người phải thi hành án chây ý, chống đối, cản trở việc thi hành án. Đặc biệt việc Tòa án tuyên không rõ, có sai sót, không có tính khả thi, cơ quan thi hành án đã đề nghị giải thích, đính chính hay xem xét lại bản án theo trình tự giám đốc thẩm hoặc tái thẩm nhưng chậm được đáp ứng dẫn tới bản án, quyết định bị chậm thi hành hoặc không thể thi hành được. Ngoài ra, sự phối hợp giữa Tòa án và Cơ quan thi hành án trong việc chuyển giao bản án, quyết định hoặc các tài liệu có liên quan đến sử lý tang vật, tài sản chưa chặt chẽ, kịp thời nên có đến 76.476 việc chưa tổ chức thi hành được.

Continue reading →

Filed under: TTDS - Thi hành án dân sự | Leave a comment »