BÊN THỨ BA TRONG THỦ TỤC TRỌNG TÀI: Một góc nhìn từ thực tiễn thực thi pháp luật

PGS.TS. PHẠM DUY NGHĨA – Trường Đại học Fulbright, Việt Nam

Theo Vụ Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp, vào thời điểm hiện nay nước ta đã có 48 tổ chức trọng tài được thành lập, với hơn 600 trọng tài viên, mỗi năm tham gia giải quyết hàng nghìn vụ tranh chấp thương mại[1]. Một dịch vụ trọng tài đã hình thành. Càng phát triển, những đặc thù của dịch vụ này càng lộ rõ hơn, trong đó có việc xử lý lợi ích của bên thứ ba. Rất khác với tố tụng toà án, về nguyên tắc, trọng tài là thủ tục không công khai, sự tham gia của bên thứ ba là ngoại lệ. Không thể học theo quy định của Tố tụng dân sự để đưa bên thứ ba vào Tố tụng trọng tài. Bài viết dưới đây thảo luận về việc xem xét và đảm bảo lợi ích của Bên thứ ba trong Thủ tục trọng tài. Sau khi minh họa một số tình huống trong đó các bên tranh chấp hoặc Hội đồng trọng tài có thể cần lưu ý tới lợi ích của Bên thứ ba. Mục tiêu của Tố tụng trọng tài là góp phần giải quyết các tranh chấp một cách công bằng, thúc đẩy các bên tự thực thi nghĩa vụ, tránh làm lan rộng thêm kiện tụng. Từ những cân nhắc đó, bài viết gợi ý một vài lựa chọn chính sách liên quan đến Bên thứ ba có thể nên được tham khảo trong quá trình sửa đổi Luật Trọng tài sắp tới. Continue reading

TÁC ĐỘNG CỦA KHOẢN VAY MUA NHÀ Ở đến quản lí tài chính cá nhân

TRỊNH THỊ PHAN LAN & NGUYỄN HOÀNG NAM – Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội

1. Đặt vấn đề

Trong kế hoạch quản lí tài chính dài hạn của mỗi cá nhân, chắc hẳn nhiều người sẽ quan tâm đến việc mua nhà ở. Vì thế, việc tìm kiếm một khoản vay nhằm phục vụ cho mục đích mua nhà là một quyết định tài chính quan trọng mà nhiều người sẽ phải cân nhắc. Khoản vay mua nhà thường kéo dài trong nhiều năm và có thể kéo dài đến hàng chục năm. Do đó, khoản vay mua nhà có thể tác động rất lớn đến tình hình tài chính cá nhân của mỗi người, việc quản lí tài chính một cách hiệu quả giữa việc trả nợ và chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống là rất quan trọng. 

Continue reading

HOÀN THIỆN PHÁP LÝ mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

TS. HỒ QUỲNH ANH – Học viện Tài chính

Các động lực tăng trưởng kinh tế đang phục hồi cùng với lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết dự báo tăng tốc trong thời gian tới, tạo niềm tin về dòng vốn từ khối ngoại sẽ quay trở lại thị trường Việt Nam. Theo đó, cần nhìn rõ những hạn chế trong khung pháp lý cho hoạt động M&A và nhanh chóng có giải pháp khắc phục, Việt Nam sẽ gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

1. Thực trạng mua bán và sáp nhập doanh nghiệp ở Việt Nam

Kinh tế khó khăn, đại dịch Covid-19 và biến động địa chính trị toàn cầu… đã khiến dòng đầu tư toàn câu, trong đó có các khoản đầu tư theo hình thức M&A chậm lại đáng kể. Thị trường Việt Nam cũng không phải ngoại lệ, tuy nhiên, tình hình đang được cải thiện. Số liệu từ Cục đầu tư từ nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết, tới tháng 10/2023 vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 25.76 tỷ USD, tăng 14,7% so với cùng kỳ; vốn giải ngân đạt 18 tỷ USD, tăng 2,4% so với cùng kỳ năm 2022. Trong đó, vốn đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần đạt hơn 5,13 tỷ USD, tăng 35.4% so với cùng kỳ. Continue reading

TẠO LẬP VÀ ÁP DỤNG ÁN LỆ trong quá trình giải thích Hiến pháp của Tòa án tối cao Hoa Kỳ

TS. NGUYỄN VĂN NAM – Phó Trưởng Khoa Luật, Học viện An ninh nhân dân

Việc tạo lập thông qua chức năng giải thích Hiến pháp của Tòa án luôn là một chủ đề quan trọng ở nhiều nước trên thế giới [1]. Đối với hệ thống pháp luật của Hoa Kỳ có đặc trưng của hệ thống luật và có mô hình nhà nước Liên bang, chức năng xét xử của Tòa án tối cao Hoa Kỳ bao gồm thẩm quyền giải thích Hiến pháp Liên bang.

Kết quả là những án lệ được tạo ra thông qua quá trình giải thích Hiến pháp của Toà án tối cao Hoa Kỳ luôn có giá trị bắt buộc và là nguồn luật của nhiều lĩnh vực pháp luật trên toàn Liên bang và các tiểu bang. Bài viết này sẽ phân tích về chức năng hiến định quyền giải thích Hiến pháp của Toà án tối cao Hoa Kỳ và thực tiễn tuân thủ, thay đổi các án lệ hình thành trong giải thích Hiến pháp bởi chính Toà án tối cao liên bang. Những luận giải của bài viết nhằm mục đích để người đọc hiểu được tính linh hoạt trong sự hình thành các án lệ thông qua giải thích Hiến pháp của Toà án tối cao Hoa Kỳ. Bài viết cũng đưa ra những gợi ý cho việc nâng cao tư duy án lệ ở Việt Nam. Continue reading

LUẬT TÀI SẢN trước thử thách số hóa

HUỲNH THIÊN TỨ

Trước yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý để phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế số và thực thi các cam kết quốc tế, nhiều cuộc thảo luận gần đây đã kêu gọi phải định nghĩa thống nhất cho “tài sản ảo” trong luật Việt Nam. Lý lẽ đằng sau lời kêu gọi ấy là trên cơ sở thống nhất định nghĩa, ta mới có cơ sở áp dụng các quy chế pháp lý tương ứng để chi phối cách thức hành xử của các chủ thể trên đối tượng đó.
Bình cũ, rượu mới?

Việt Nam (VN) đang chuyển rất nhanh sang một nền kinh tế số: năm 2023, kinh tế số chiếm đến 15% GDP cả nước. Số hóa nhanh chóng, nhiều dạng của cải mới cũng theo đà nảy sinh. Từ “tiền ảo”, “tài sản mã hóa” cho đến “tài sản ảo” hay “tài sản kỹ thuật số”, biết bao khái niệm mới lạ đã và đang đặt ra nhiều thách thức cho giới kinh doanh và các nhà quản lý. Continue reading

Vướng mắc về cách tính lãi quá hạn TRONG HỢP ĐỒNG VAY KHÔNG GHI LÃI SUẤT

THS. LÊ VĂN QUANG – Trưởng phòng 9, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước

Để tránh vi phạm về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, các bên khi cho vay thường chỉ thỏa thuận miệng bên ngoài về mức lãi suất, do đó trong hợp đồng vay không ghi mức lãi suất. Đến hạn trả nợ, các bên có tranh chấp về lãi suất dẫn đến hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về áp dụng pháp luật để xét xử vụ án.

Tại Điều 468 BLDS năm 2015 quy định: “lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực”. Continue reading

CÁC CHUẨN MỰC QUỐC TẾ về chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố và phổ biến vũ khí

GIỚI THIỆU

Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF) là một cơ quan liên chính phủ đựợc thành lập vào năm 1989 bởi Bộ trưởng các quốc gia thành viên. Chức năng của FATF là đưa ra các chuẩn mực và thúc đẩy việc thực thi có hiệu quả các biện pháp pháp lý, quản lý và hoạt động nhằm chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí và những mối đe dọa có liên quan khác đối với tính thống nhất của hệ thống tài chính quốc tế. Trong sự phối hợp với những đối tác quốc tế khác, FATF cũng nỗ lực nhằm xác định các tổn thương ở mức độ quốc gia với mục đích bảo vệ hệ thống tài chính quốc tế khỏi bị lạm dụng. Continue reading

Các biện pháp thực thi quyền tác giả ĐỐI VỚI CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH

Copyright-Registration THS. TRƯƠNG THỊ TƯỜNG VI – Giảng viên Khoa Luật Đại học Sài Gòn

TS. NGUYỄN ĐÌNH HUY – Trưởng Ban Thanh tra – Pháp chế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Tóm tắt: Biện pháp thực thi quyền tác giả đối với chương trình máy tính là sự công nhận và bảo đảm từ nhà nước các quyền của chủ thể tự bảo vệ bằng các biện pháp công nghệ và trách nhiệm pháp lý mà nhà nước áp dụng lên các chủ thể có hành vi xâm phạm để trừng phạt, ngăn ngừa các hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với chương trình máy tính. Dù tại Việt Nam đã có hệ thống các quy phạm luật về quyền sở hữu trí tuệ làm cơ sở pháp lý cho quá trình thực thi quyền tác giả của các thể loại tác phẩm khác nhau nhưng thực tiễn dường như không phát huy hiệu quả khi áp dụng lên chương trình máy tính. Trong phạm vi bài viết này, tác giả làm rõ các biện pháp thực thi quyền tác giả đối với chương trình máy tính: biện pháp áp dụng công nghệ, biện pháp dân sự, biện pháp hình sự, biện pháp hành chính và kiến nghị đề xuất hoàn hiện pháp luật.


Continue reading

Tổ chức và chức năng, thẩm quyền của CƠ QUAN QUẢN LÝ CÁC THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH PHÁP (AMF)

Picture1Ông Damien BARBIER – Trưởng Phòng Cơ quan Thị trường Tài chính thuộc AMF

Nhiệm vụ giám sát thị trường của AMF

Phát hiện các hành vi giao dịch nội bộ

Giao dịch nội bộ (Quy định chung của AMF Điều 621 & 622 và Điều L 465-1 Bộ luật Tài chính và Tiền tệ) – Thao túng giá (Quy định chung của AMF Điều 631 và Điều L 465-2 465-1 Bộ luật Tài chính và Tiền tệ) – Công bố thông tin sai lệch (Quy định chung của AMF Điều 632 và Điều L 4651 465-1 Bộ luật Tài chính và Tiền tệ) và – Không thực hiện kê khai khi vượt các ngưỡng cổ phiếu nắm giữ theo quy định – Không tuân thủ các quy định về việc mua lại cổ phiếu – Có hành vi lừa đảo về các sản phẩm lãi suất …

Continue reading

LUẬT ĐẤT ĐAI đã công bằng với người nông dân?

20220909085625-56niem-vui-dc-mua TRẦN ĐỨC VIÊN

Người nông dân là đối tượng chịu thiệt thòi nhất trong chính sách đất đai của Việt Nam.

Qua nhiều lần sửa Luật Đất đai, dường như quyền của người nông dân với mảnh đất mà họ đã “đổ mồ hôi và xương máu” mới có được vẫn không thay đổi là bao. Điều đó đặc biệt đúng nếu đem so sánh với những người sử dụng đất ở và với các nhà đầu tư, trong đó có nhà đầu tư nước ngoài, sử dụng đất để sản xuất – kinh doanh, làm dịch vụ. Trong khi quyền sử dụng của người dân với đất phi nông nghiệp (đất ở) nghiễm nhiên được pháp luật bảo vệ chặt chẽ như quyền sở hữu tư nhân, thì đối với người nông dân, quyền của họ với mảnh đất gắn liền với sinh kế lại rất mong manh. Continue reading

Thẩm quyền Tòa án giải quyết tranh chấp liên quan đến đất đai – BẤT CẬP TỪ THỰC TẾ VÀ KIẾN NGHỊ XỬ LÝ

property-dispute-new THS. PHAN MẠNH THĂNG – Luật sư điều hành Công ty Luật Long Phan PMT, Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt: Thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân (TAND) là một chế định quan trọng, được Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) dành nguyên một chương để quy định chi tiết các trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, đối với các tranh chấp liên quan đến đất đai thì vẫn chưa được quy định, hướng dẫn cụ thể. Dẫn tới khi áp dụng vào thực tiễn xét xử, Tòa án gặp nhiều lúng túng để xác định thẩm quyền, đùn đẩy hồ sơ qua lại. Bài viết này phản ánh thực trạng giải quyết tranh chấp liên quan đến đất đai và quan điểm đề xuất của tác giả để khắc phục các bất cập đã và đang xảy ra.

1. Quy định pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp liên quan đến đất đai

1.1. Thế nào là tranh chấp liên quan đến đất đai

Continue reading

Báo cáo nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về một số vấn đề trong pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng – BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

Picture1BỘ CÔNG THƯƠNG

I. Quan điểm xây dựng chính sách và pháp luật bảo vệ người tiêu dùng của các quốc gia trên thế giới

1. Các cách tiếp cận chủ đạo về pháp luật bảo vệ NTD trên thế giới

Do sự yếu thế của người tiêu dung (NTD) trong mối quan hệ với các nhà sản xuất, cung ứng dịch vụ, NTD đôi khi không thể đưa ra các quyết định mua sắm, chọn lựa đúng đắn và phù hợp nhất với lợi ích của họ. Chính vì lý do đó, Nhà nước phải can thiệp để bảo vệ lợi ích của NTD. Có hai cách tiếp cận chủ đạo trên thế giới thông qua đó Nhà nước có thể bảo vệ lợi ích của NTD:

(i) xây dựng một hệ thống pháp lý trong đó quy định trách nhiệm pháp lý (liability) đối với các bên sau khi (ex post) đã xảy ra vi phạm; hoặc Continue reading

LẠM DỤNG THỊ TRƯỜNG: Giao dịch nội bộ và thao túng thị trường (Trích Quy chế của của Cơ quan quản lý các thị trường tài chính Pháp)

QUYỂN VIPicture1

LẠM DỤNG THỊ TRƯỜNG: Giao dịch nội bộ và thao túng thị trường

(Được bổ sung, sửa đổi gần đây nhất vào ngày 18 tháng 4 năm 2007)

Thiên I

QUY ĐỊNH CHUNG

Chương 1

Đối tượng, phạm vi áp dụng

Điều 611-1. Trừ trường hợp có quy định khác, quyển này áp dụng đối với:

1. Mọi thể nhân, pháp nhân và các chủ thể khác;

Continue reading

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO công bố Án lệ số 53/2022/AL, Án lệ số 54/2022/AL, Án lệ số 55/2022/AL và Án lệ số 56/2022/AL áp dụng trong giải quyết vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình

CHÁNH ÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO

– Căn cứ Điều 27 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân ngày 24 tháng 11 năm 2014;

– Căn cứ Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐTP ngày 18 tháng 6 năm 2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ; Continue reading

QUY TẮC ĐẠO ĐỨC HÀNH NGHỀ CÔNG CHỨNG của Liên minh Công chứng La-Tinh quốc tế

LIÊN MINH CÔNG CHỨNG LA-TINH QUỐC TẾ

1. Bồi dưỡng nghiệp vụ

1.1 Công chứng viên hành nghề phải có trình độ chuyên môn và được đào tạo bài bản về pháp lý, đồng thời phải không ngừng nâng cao kiến thức chuyên môn trong các lĩnh vực liên quan đến ngành nghề và tuân theo định hướng của các tổ chức nghề nghiệp. Đặc biệt, công tác bồi dưỡng phải tập trung chuẩn bị cho công chứng viên đủ khả năng thực hiện một số chức năng cơ bản như tư vấn, giải thích và áp dụng luật. Continue reading

SỬA LUẬT ĐẤT ĐAI NĂM 2013: Qua thực tiễn giải quyết các tranh chấp dân sự, hành chính tại Toà án

conflict-tree-example-fisher PHAN THỊ VÂN HƯƠNG Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội

Số liệu thống kê hàng năm của ngành Toà án cho thấy, các vụ án dân sự, hành chính liên quan đến đất đai luôn chiếm số lượng lớn trong tổng số các tranh chấp do Toà án giải quyết. Đây cũng là loại tranh chấp phức tạp, thời gian giải quyết thường kéo dài vì nhiều lý do, trong đó có lý do hệ thống pháp luật còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ, chưa phù hợp với thực tiễn,  còn có nhiều khoảng trống, chưa quy định đầy đủ, thiếu thống nhất (giữa Bộ luật Dân sự, Luật Nhà ở… với Luật Đất đai), hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin về quản lý đất đai còn yếu kém. Do vậy, việc thu thập chứng cứ đầy đủ cũng như vận dụng các quy định nào của pháp luật để giải quyết tranh chấp đất đai, là không hề đơn giản. Nhiều vụ án xét xử kéo dài nhiều năm, qua nhiều lần sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm với các quan điểm, đường lối giải quyết khác nhau. Trong số 42 án lệ do Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) ban hành có đến 10 án lệ liên quan đến đất đai. Continue reading

ĐỊNH ƯỚC TÀI SẢN TRƯỚC HÔN NHÂN theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014

AdobeStock_128025101LS. ĐẶNG HỒNG DƯƠNG – Công ty Luật TNHH Sao Sáng

Chế định tài sản ước định (chế độ tài sản theo thỏa thuận) bao hàm các chế độ đặc thù mà vợ chồng thông qua hợp đồng hôn nhân, lựa chọn quan hệ tài sản tùy theo hoàn cảnh sống, ý chí chủ quan của chính mình. Những chọn lựa này, sau khi đã được thỏa thuận hợp pháp thì quan hệ tài sản ấy được công nhận và nếu có tranh chấp xảy ra sẽ căn cứ theo thỏa thuận ban đầu mà giải quyết. Trong Điều 28 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về áp dụng chế độ tài sản của vợ chồng như sau: “Vợ chồng có quyền lựa chọn áp dụng chế độ tài sản theo luật định hoặc chế độ tài sản theo thoả thuận”. Continue reading

Khó khăn vướng mắc trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO tại Thành phố Hồ Chí Minh

Trong thời gian qua, được sự quan tâm kịp thời của Tòa án nhân dân tối cao trong việc ban hành các văn bản hướng dẫn áp dụng pháp luật, giải đáp các khó khăn, vướng mắc tạo nhiều điều kiện thuận lợi để đơn vị hoàn thành nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, thông qua hoạt động giải quyết án phúc thẩm, giám đốc thẩm và tái thẩm các loại, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh còn một số các vướng mắc, chưa thống nhất về quan điểm áp dụng pháp luật trên nhiều lĩnh vực cần được Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn, giải đáp. Cụ thể như sau:

Continue reading

Một số khó khăn, vướng mắc trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ tại TAND thành phố Đà Nẵng và CÁC ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Đối với Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Đà Nẵng trong năm 2021, mặc dù gặp phải những khó khăn rất lớn do trên địa bàn thành phố bùng phát nhiều đợt dịch Covid-19 làm gián đoạn thời gian công tác nhưng đã tập trung hoàn thành cơ bản các nhiệm vụ trọng tâm công tác theo yêu cầu Quốc hội và Tòa án nhân dân tối cao giao.

Tuy nhiên, trong năm 2021 thực tiễn công tác còn gặp một số vướng mắc, khó khăn nhất định. Tại Hội nghị này, chúng tôi xin được nêu “một số khó khăn, vướng mắc trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ và các đề xuất, kiến nghị” để nâng cao hơn nữa chất lượng công tác trong thời gian tới.

Continue reading