THÔNG TIN PHÁP LUẬT DÂN SỰ

QUỐC DŨNG

Có rất nhiều văn bản quy định được đánh giá là thừa, vì nội dung của nó đã được quy định tại văn bản khác. Và vì đã được quy định tại các văn bản khác, mà quy định mới này sẽ chẳng thể có tác dụng nâng cao hiệu quả quản lý.

Thiếu thì… cấm !

Chỉ trong thời gian ngắn, Ban an toàn giao thông (ATGT) thành phố Hải Phòng đã có tới 2 lần ra văn bản chỉ với một mục đích: cắm biển hạn chế tải trọng trên đường 353 (Hải Phòng – Đồ Sơn). Lần đầu, vào 2/11/2009, Ban này ban hành Văn bản số 63/TB-BATGT với 3 nội dung. Đó là: cấm xe tải trọng trên 30 tấn chạy trên tuyến đường này; yêu cầu các chủ phương tiện chuyên chở vật tư, vật liệu liên hệ với Sở GT-VT để làm thủ tục cấp giấy phép chuyên chở vật liệu, vật tư trên tuyến đường này; Cấm các phương tiện chuyên chở vật liệu xây dựng chạy trên tuyến đường này trong khoảng thời gian từ 6h – 22h hàng ngày.

Vài ngày sau, không hiểu do tác động từ đâu, Ban ATGT thành phố Hải Phòng lại ban hành văn bản khác, điều chỉnh nội dung lệnh cấm theo hướng thu hẹp lại. Tức là chỉ còn cấm xe có tải trọng trên 3,5 tấn chở đất, cát, đá, sỏi hoạt động trên tuyến đường 353 trong khoảng thời gian từ 6h – 22h hàng ngày.

Vậy thì tại sao phải có văn bản cấm này và có cần thiết phải ban hành văn bản cấm này hay không ? Theo giải thích của Sở GT-VT, vì các xe chở đất, đá, cát, sỏi là “đối tượng” chính gây ô nhiễm môi trường và tăng cao nguy cơ mất ATGT trên tuyến. Tuy nhiên, nhìn vào quy trình ban hành, vẫn có thể thấy những điều chưa thuận. Tại văn bản đầu tiên (63/TB-BATGT ngày 2/11/2009), Ban ATGT thành phố đã vi phạm Luật DN khi ban hành “giấy phép con” với các phương tiện hoạt động trên tuyến. Dù kinh doanh vận tải, chở vật liệu xây dựng không là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tại văn bản thứ 2, việc cấm các phương tiện được chạy vào ban ngày cũng chưa thể coi là hợp lý. Vì lẽ, hiện có đầy đủ các quy định về tải trọng, tốc độ, bảo đảm môi trường, ngăn chặn rơi vãi… áp dụng với xe vận tải nói chung, vật liệu xây dựng nói riêng. Mà nếu cứ chiểu theo, thi hành đúng các văn bản này, thì hiện tượng rơi vãi, mất ATGT từ các phương tiện chuyên chở đất, đá, cát, sỏi… trên tuyến đường 353 sẽ mặc nhiên không còn, mà không cần tới lệnh cấm của Ban ATGT thành phố. Như vậy, hoàn toàn có thể xem văn bản này như sự hạn chế quyền hoạt động của DN đã được công nhận tại Luật DN. Cái thiếu ở tuyến đường 353 của Hải Phòng là một lực lượng đủ mạnh để ngăn chặn các hành vi vi phạm của DN trong chuyên chở vật liệu xây dựng, thay vì thiếu văn bản quản lý.

Continue reading →

Filed under: CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI, Xã hội, nhà nước và pháp luật Việt Nam | 1 Comment »

TƯ GIANG

Các nhà soạn thảo luật Giáo dục ở bộ Giáo dục và đào tạo vẫn đang ôm món nợ với Quốc hội và đặc biệt là người dân: họ đã khất lần không chịu thể chế hoá tới 27 nội dung trong luật Giáo dục ban hành cách đây bốn năm dưới dạng các văn bản hướng dẫn. Dù vậy, bộ này tiếp tục trình xin Quốc hội sửa luật Giáo dục tại kỳ họp đang diễn ra.

Không riêng bộ Giáo dục, các bộ khác cũng đang nợ việc hướng dẫn tới 300 nội dung trong các luật chuyên ngành thuộc lĩnh vực họ quản lý dù các luật đó đã được Quốc hội thông qua từ lâu. Trong số đó, các bộ luật trong lĩnh vực đất đai, xây dựng, môi trường, doanh nghiệp là tồn đọng nhiều nhất. Như vậy, về nhiều góc độ, các bộ luật đó khó mà triển khai tốt trong thực tế do thiếu nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành. Uỷ viên uỷ ban Pháp luật của Quốc hội Ngô Văn Minh nói: “Vì sao các bộ không có hướng dẫn thi hành luật, gây khó khăn cho cuộc sống của người dân và doanh nghiệp? Đó là do họ né tránh, giành phần thuận lợi về phía mình với tư cách là nhà quản lý, đẩy phần khó về phía người dân”.

Quả vậy, không giống nhiều nước khác trên thế giới, các bộ luật chuyên ngành ở Việt Nam thường được các bộ phụ trách soạn thảo rồi mới trình Quốc hội thông qua. Có nghĩa là, nói một cách đơn giản, các cơ quan hành pháp đang chia sẻ nhiều trách nhiệm với cơ quan lập pháp. Thực tế này đã dẫn đến tình trạng “giành phần thuận lợi” cho các cơ quan quản lý trong tiến trình xây dựng luật và hướng dẫn thi hành luật.

Không thiếu ví dụ để chứng minh thực tế này. Các chuyên gia soạn thảo luật Bưu chính đang trình Quốc hội xem xét đã đề nghị bảo vệ vị trí độc quyền của tổng công ty Bưu chính Việt Nam. Như vậy, họ đã cố gắng thuận lợi hoá việc quản lý nhà nước và ngăn cản các doanh nghiệp khác chen chân vào lĩnh vực này.

Continue reading →

Filed under: CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI, Xã hội, nhà nước và pháp luật Việt Nam | 1 Comment »

DIỆP VĂN SƠN

"Cán bộ yếu thì cho đi học, bắt cán bộ giỏi làm thay; đến khi bổ nhiệm thì nhờ có bằng cấp nên cán bộ yếu được đề bạt…"- Chủ tịch nước từng kể lại.

Ðể xem xét việc đòi hỏi công chức lãnh đạo có bằng cấp tiến sĩ có hợp lý hay không, nên tìm hiểu thêm về phương thức quản lý công chức trên thế giới và cũng đang được tiến tới áp dụng ở nước ta. Đó là, hệ thống chức nghiệp và hệ thống theo việc làm hay còn gọi là theo vị trí.

Hai hệ thống quản lý công chức

Theo Hệ thống chức nghiệp thì công chức được tổ chức theo các ngạch và theo ngành chuyên môn. Mỗi ngạch có tiêu chuẩn riêng, muốn được bổ nhiệm chính thức vào ngạch thì phải thi tuyển, muốn được nâng ngạch thì phải tham gia các kỳ thi nâng ngạch. Mỗi ngạch có một bảng tiền lương thích ứng. Theo hệ thống này thì việc đào tạo gắn liền với việc tuyển dụng công chức. Tiền lương của công chức được khuyến khích theo thâm niên và theo các kỳ thi nâng ngạch.

Nước Cộng hòa Pháp, Vương quốc Anh, một số nước khác ở châu Âu và nhiều nước châu Á theo hệ thống này. Tuy vậy, hệ thống này có một số hạn chế nhất là nếu công tác theo dõi, đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ hàng năm không tốt sẽ không khuyến khích công chức phát huy hết năng lực trong công tác.Hiện nay đang chủ trương áp dụng hệ thống này đối với công chức thừa hành .

Hệ thống theo việc làm hay còn gọi là theo vị trí công việc là phải thiết kế, xác định yêu cầu, tiêu chuẩn cho từng vị trí cụ thể của công chức. Việc thi tuyển vị trí công chức bố trí vào các vị trí công việc không chỉ căn cứ vào bằng cấp.

Continue reading →

Filed under: CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI, Xã hội, nhà nước và pháp luật Việt Nam | Leave a comment »

TRẦN BẢO HƯNG

Gần đây hành vi bạo lực đang có chiều hướng gia tăng. Các phương tiện thông tin đại chúng gần như ngày nào cũng phản ánh những tội ác, những hành vi bạo lực dã man xuất phát từ những nguyên nhân hết sức vô lối và vô cớ: Cổ động viên bóng đá khi đội bóng của mình bị thua sẵn sàng la ó, đập phá, gây lộn; thậm chí chống đối cả người thi hành công vụ. Không ít vụ giết người đã xảy ra chỉ vì kẻ giết người nghi nạn nhân nhìn đểu, nhìn khinh miệt mình. Lại có những tội ác do kẻ vừa được cứu giúp sát hại ân nhân, chỉ vì bị trách móc: được cứu mà không có một lời cảm ơn! Đáng buồn nhất là anh em, cha con, vợ chồng… đánh giết nhau vì một chút quyền lợi hoặc do một mâu thuẫn nào đó.

Nguyên nhân trực tiếp khiến cho các hành vi bạo lực không ngừng gia tăng là do công tác giáo dục đạo đức, giáo dục luật pháp của chúng ta còn nhiều yếu kém. Đã thế các biện pháp xử lý, xử phạt lại chưa đủ mạnh, chưa đủ sức răn đe.

Có một nguyên nhân cũng hết sức quan trọng, đó là sự đảo lộn, tâm trạng bất an của không ít người trong cơ chế thị trường. Nền kinh tế thị trường khiến không ít người phất lên, giàu có, lại có không ít người thua thiệt, cơ nhỡ khó khăn, túng quẫn, khoảng cách giàu nghèo ngày càng xa, khiến rất dễ xảy ra những xung đột xã hội. Rất nhiều người cảm thấy cô đơn, bị bỏ rơi và người ta rất dễ có những hành động bột phát, quá khích, như tâm sự của một nhân vật là “linh hồn” của Câu lạc bộ cổ động viên bóng đá Hải Phòng: “Vì buồn quá không biết làm gì nên tham gia câu lạc bộ cho vui, lại được thể hiện sở thích, tính cách của mình…”. Như thế có thể thấy sự thiếu hụt những sinh hoạt văn hóa, tinh thần trong cộng đồng dân cư (đặc biệt là ở đô thị) cũng là một nguyên nhân dẫn không ít người tới những việc làm lầm lạc.

Continue reading →

Filed under: CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI, Xã hội, nhà nước và pháp luật Việt Nam | Leave a comment »

HOÀNG NHẬT LINH

Đôi khi, chỉ một từ đưa vào văn bản luật của các nhà làm luật đã tước đi cơ hội kinh doanh chính đáng của các doanh nhân và doanh nghiệp. Anh bạn nhà báo cao to, đẹp trai và rất phong độ này lại được các nhà doanh nghiệp đặt cho cái biệt danh nghe kinh người – Long “chết yểu”. Mọi biệt danh đều có sự tích. Và Long “chết yểu” cũng vậy. Số là cách đây 5 năm Long có mở một doanh nghiệp và khi công ty của anh bắt đầu ăn nên làm ra thì lại bị chết bất đắc kỳ tử chỉ vì một chữ của người làm luật.

Luật Doanh nghiệp năm 1999 quy định: “Chứng chỉ hành nghề của giám đốc hoặc những người quản lý khác đối với doanh nghiệp kinh doanh ngành, nghề mà theo quy định của pháp luật phải có chứng chỉ hành nghề.” Về người quản lý doanh nghiệp, Luật Doanh nghiệp 1999 quy định: “Người quản lý doanh nghiệp là chủ sở hữu, giám đốc doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, công ty hợp danh, chủ tịch hội đồng thành viên, chủ tịch công ty, thành viên hội đồng quản trị, giám đốc hoặc tổng giám đốc và các chức danh khác do điều lệ công ty quy định.” Trong Luật Doanh nghiệp năm 1999 có chữ “hoặc”, có nghĩa là giám đốc doanh nghiệp không nhất thiết phải có chứng chỉ hành nghề mà chỉ cần có một số người quản lý doanh nghiệp có chứng chỉ hành nghề là được. Số người quản lý doanh nghiệp bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề có thể là một hoặc nhiều người. Giám đốc doanh nghiệp khác hẳn với người quản lý doanh nghiệp. Giám đốc đòi hỏi có óc tổ chức, vạch ra được chiến lược phát triển doanh nghiệp và có đủ mọi điều kiện về tài chính, kinh nghiệm, các mối quan hệ… để thực hiện được chiến lược đó. Còn người quản lý điều hành doanh nghiệp thì phải có chuyên môn, quản lý xí nghiệp dược nhất định phải có bằng dược sĩ cao cấp và đó là chứng chỉ hành nghề.

Continue reading →

Filed under: CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI, Xã hội, nhà nước và pháp luật Việt Nam | Leave a comment »