THÔNG TIN PHÁP LUẬT DÂN SỰ

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ và theo sự phân công của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Uỷ ban về các vấn đề xã hội thẩm tra Báo cáo của Chính phủ về việc thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới. Để thực hiện nhiệm vụ này, Ủy ban đã làm việc với các bộ, ngành, địa phương, tiến hành các hoạt động giám sát, khảo sát, nghiên cứu, tổ chức hội nghị, hội thảo, tọa đàm về bình đẳng giới…

Ngày 23 tháng 4 năm 2009, tại phiên họp toàn thể lần thứ tám, Uỷ ban về các vấn đề xã hội đã tiến hành thẩm tra Báo cáo số 56/BC-CP này 22 tháng 4 năm 2009 của Chính phủ về việc thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới[1].

Tham dự phiên họp thẩm tra có Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng, Bộ trưởng Bộ lao động – thương binh và xã hội, Chủ tịch Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Chủ tịch Liên đoàn lao động Việt Nam, đại diện lãnh đạo Ủy ban pháp luật, đại diện Văn phòng Quốc hội và một số cơ quan khác.

Sau đây, Ủy ban về các vấn đề xã hội xin báo cáo Quốc hội một số ý kiến của Ủy ban như sau[2] :

I. ĐÁNH GIÁ CHUNG

Đây là lần đầu tiên Chính phủ Báo cáo với Quốc hội về việc thực hiện mục tiêu quốc gia về theo quy định của Luật bình đẳng giới. Uỷ ban hoan nghênh việc nghiêm túc chấp hành của Chính phủ và nhất trí về cơ bản với những đánh giá của Chính phủ đối với việc thực hiện chính sách, mục tiêu bình đẳng giới trong thời gian qua. Theo đó, Việt Nam đã có rất nhiều nỗ lực trong việc thực hiện mục tiêu bình đẳng giới và phát triển quyền con người. Kết quả của các nỗ lực này đã được cộng đồng quốc tế nhìn nhận Việt Nam như một “điểm sáng” về việc thực hiện bình đẳng giới, nâng cao quyền con người, xóa đói giảm nghèo… Báo cáo phát triển con người năm 2007/2008 của Liên hợp quốc cho thấy, Việt Nam hiện có chỉ số phát triển con người (HDI)[3] là 0,733, xếp ở vị trí 105 trong tổng số 177 quốc gia và vùng lãnh thổ (tăng 4 bậc so với năm 2006/2007). Với chỉ số phát triển giới (GDI)[4] là 0,732 – bằng 99,9% giá trị của HDI, Việt Nam cũng được Liên hợp quốc đánh giá là nước có nhiều tiến bộ trong cải thiện công bằng giới.

Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | Leave a comment »

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ và theo sự phân công của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Uỷ ban về các vấn đề xã hội thẩm tra Báo cáo của Chính phủ về việc thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới. Để thực hiện nhiệm vụ này, Ủy ban đã làm việc với các bộ, ngành, địa phương, tiến hành các hoạt động giám sát, khảo sát, nghiên cứu, tổ chức hội nghị, hội thảo, tọa đàm về bình đẳng giới…

Ngày 23 tháng 4 năm 2009, tại phiên họp toàn thể lần thứ tám, Uỷ ban về các vấn đề xã hội đã tiến hành thẩm tra Báo cáo số 56/BC-CP này 22 tháng 4 năm 2009 của Chính phủ về việc thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới[1].

Tham dự phiên họp thẩm tra có Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng, Bộ trưởng Bộ lao động – thương binh và xã hội, Chủ tịch Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Chủ tịch Liên đoàn lao động Việt Nam, đại diện lãnh đạo Ủy ban pháp luật, đại diện Văn phòng Quốc hội và một số cơ quan khác.

Sau đây, Ủy ban về các vấn đề xã hội xin báo cáo Quốc hội một số ý kiến của Ủy ban như sau[2] :

I. ĐÁNH GIÁ CHUNG

Đây là lần đầu tiên Chính phủ Báo cáo với Quốc hội về việc thực hiện mục tiêu quốc gia về theo quy định của Luật bình đẳng giới. Uỷ ban hoan nghênh việc nghiêm túc chấp hành của Chính phủ và nhất trí về cơ bản với những đánh giá của Chính phủ đối với việc thực hiện chính sách, mục tiêu bình đẳng giới trong thời gian qua. Theo đó, Việt Nam đã có rất nhiều nỗ lực trong việc thực hiện mục tiêu bình đẳng giới và phát triển quyền con người. Kết quả của các nỗ lực này đã được cộng đồng quốc tế nhìn nhận Việt Nam như một “điểm sáng” về việc thực hiện bình đẳng giới, nâng cao quyền con người, xóa đói giảm nghèo… Báo cáo phát triển con người năm 2007/2008 của Liên hợp quốc cho thấy, Việt Nam hiện có chỉ số phát triển con người (HDI)[3] là 0,733, xếp ở vị trí 105 trong tổng số 177 quốc gia và vùng lãnh thổ (tăng 4 bậc so với năm 2006/2007). Với chỉ số phát triển giới (GDI)[4] là 0,732 – bằng 99,9% giá trị của HDI, Việt Nam cũng được Liên hợp quốc đánh giá là nước có nhiều tiến bộ trong cải thiện công bằng giới.

Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | Leave a comment »

TS. NGUYỄN THỊ BÁO – Viện Nghiên cứu Quyền con người, Học viện Chính trị – Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh

Tăng cường bình đẳng nam nữ và nâng cao vị thế cho phụ nữ là mục tiêu thứ 3 trong các Mục tiêu Phát triển thiên niên kỷ đang được nước ta nỗ lực thực hiện. Bên cạnh những kết quả rất đáng ghi nhận, chúng ta đang phải tiếp tục khắc phục những định kiến trọng nam, xem thường nữ, xuất phát từ quan niệm phong kiến, lạc hậu vẫn còn ăn sâu trong tiềm thức của một bộ phận người dân, trên con đường chinh phục mục tiêu này.

Là một nước phong kiến, nửa thuộc địa, kinh tế kém phát triển, kể từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến nay, chúng ta đã đi được một chặng đường dài trên con đường tiến tới thực hiện mục tiêu bình đẳng nam nữ: cách biệt về giới ở các cấp học sẽ được xóa bỏ trước năm 2015; phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý ở các ngành các cấp; cơ hội việc làm được mở ra cho cả nam và nữ; lao động nữ đã có nhiếu đóng góp cho phát triển kinh tế – xã hội của đất nước; phụ nữ được tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận các nguồn lực thúc đẩy sản xuất kinh doanh, góp phần giảm nghèo và nâng cao vị thế của người phụ nữ; phụ nữ ngày càng được thụ hưởng bình đẳng với nam giới trong các dịch vụ công về y tế, văn hóa, xã hội…

Để nâng cao các quyền về kinh tế cho nữ giới, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Sửa đổi đất đai năm 2003, trong đó có ghi rõ tất cả các giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất đều phải được cấp bao gồm tên của cả vợ và chồng.

Các giấy tờ về quyền sử dụng đất giúp bảo đảm quyền và nghĩa vụ của người phụ nữ đối với tài sản đất đai đó.

Những giấy tờ này cũng giúp nữ giới có thể vay vốn để đầu tư vào sản xuất kinh doanh, đồng thời cũng nhằm bảo vệ quyền lợi hco phụ nữ trong trường hợp ly dị và phân chia tài sản.

Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | 1 Comment »

VNSOCIALWORK – Với tỷ lệ lớn nhất trên thế giới về phụ nữ tham gia vào các hoạt động kinh tế, Việt Nam trở thành một trong các quốc gia tiên phong trong vấn đề tôn trọng việc bình đẳng giới. Mặc dù vậy, sự tiến bộ trong lĩnh vực này hoàn toàn chưa đồng nhất và còn đang gặp nhiều vấn đề thách thức khi VIệt Nam đang hướng ra nền kinh tế thị trường mở.

Trong những thập kỷ qua, Việt Nam đã có những nỗ lực trong việc cải thiện cuộc sống của người dân và giảm thiểu những vấn đề bết bình đẳng giới. Chỉ báo phát triển con người của Việt Nam đứng thứ 109 trong 177 quốc gia trên thế giới (UNDP 2006), và trở thành quốc gia có thứ hạng trung bình về chỉ số này.

Ở khu vực châu Á Thái bình dương, Việt Nam nổi bật lên trong việc làm giảm khoảng cách về giới trong hai thập kỷ qua. Là quốc gia đứng thứ 80 trong 136 nước về chỉ báo phát triển giới. Những nỗ lực này có được từ việc Việt Nam có tỷ lệ biết chữ cao cho cả nam và nữ, các số liệu về tỷ lệ người đến trường học cho thấy không có sự khác biệt lớn giữ học sinh nam và nữ. Việt Nam cũng là một trong những quốc gia có tỷ lệ nữ tham gia vào hoạt động kinh tế cao trên thế giới: 83% nữ giới so với 85% nam giới trong độ tuổi 15-60 (Vietnam Development Report 2004).

Bản báo cáo đánh giá về giới năm 2006 cung cấp được những vấn đề nền tảng và những mô hình chung cho các nhà tài trợ và chính phủ Việt Nam trong việc thực hiện sự bình đảng giới trong tương lai. Bốn lĩnh vực thu được sự quan tâm là:

Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | Leave a comment »

GS. LÊ THI – Viện Khoa học Xã hội và Nhân văn

Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ban hành năm 1946 đã công bố nguyên tắc "Đàn bà ngang quyền với đàn ông về mọi phương diện". Hiến pháp nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 lại khẳng định rõ nguyên tắc này.

Việt Nam là một trong những nước đầu tiên đã ký vào Công ước Cedaw, nhằm xoá bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ.

Văn bản của Liên hợp quốc cũng đã nói rõ "Bình đẳng về giới là nam nữ được công nhận có vị thế xã hội ngang nhau, có những điều kiện như nhau để thực hiện đầy đủ các quyền con người, có cơ hội như nhau để đóng góp và hưởng lợi từ sự phát triển chính trị, kinh tế – xã hội và văn hoá của đất nước"⁽¹⁾. Quyền bình đẳng giữa nam và nữ là một nội dung cơ bản của Luật nhân quyền quốc tế.

Đàn bà ngang quyền với đàn ông về mọi phương diện. Nguyên tắc này của Hiến pháp Việt Nam đã khẳng định: nam và nữ đều bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ, bình đẳng trong học tập, đào tạo, bồi dưỡng kiến thức văn hoá và nghề nghiệp; bình đẳng trong lao động, tìm kiếm việc làm, sắp xếp lương bậc, đề bạt, cất nhắc; bình đẳng trong việc tham chính vào các cơ quan chính quyền và dân sự các cấp; bình đẳng trong việc hưởng thụ các phúc lợi vật chất và tinh thần; bình đẳng trong gia đình, trong sử dụng tài sản, quyết định công việc quan trọng và chăm sóc con cái.

Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | Leave a comment »

NGÂN GIANG

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, quy mô dân số Việt Nam đã lên tới 86,5 triệu người và sẽ còn tiếp tục tăng nhanh trong thời gian tới. Bên cạnh đó, tình trạng mất cân bằng giới tính trẻ sơ sinh cũng đang gây ra những quan ngại cảnh báo về những tác động tiêu cực đến đời sống xã hội. Quy mô dân số nước ta đang đứng thứ 13 trên thế giới; dự báo dân số sẽ tiếp tục tăng vào khoảng 88 triệu người vào năm 2010.

Thực tế cho thấy, đối tượng sinh con thứ 3 không dừng lại ở những hộ nông dân mà gần đây lại tập trung chủ yếu trong đối tượng công chức nhà nước, những gia đình khá giả. Theo Tổng cục Dân số, tình trạng sinh con thứ 3 và mất cân bằng giới đang xảy ra khá nghiêm trọng tại nhiều địa phương. 45/63 tỉnh, thành có số con thứ 3 trở lên tăng cao, trong đó tỉnh Cà Mau dẫn đầu với tốc độ tăng 100%, Trà Vinh 97%, Bạc Liêu 87%…

Nhiều chuyên gia cho rằng, quy định "mập mờ" của Pháp lệnh Dân số (PLDS) hiện hành chính là cái cớ để nhiều gia đình vin vào đó sinh thêm con thứ 3 và làm gia tăng sự mất cân bằng giới tính. Điều 10 PLDS năm 2003 quy định các cặp vợ chồng được quyền tự quyết số con, thời gian sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh. Và theo đó, người dân mặc nhiên hiểu họ muốn sinh bao nhiêu con cũng được mà không quan tâm đến quy định của Chính phủ về nghĩa vụ mỗi gia đình chỉ nên có 1-2 con. Vì thế khi làm công tác tuyên truyền giảm tỷ lệ sinh con thứ 3, các cán bộ dân số gặp vướng mắc khi bị nhiều người dân lý luận: "Rõ ràng Quốc hội quy định là được tự quyết số con, sao anh lại bảo không nên?". Bên cạnh đó, các cơ quan đơn vị, cộng đồng nới lỏng biện pháp hành chính, e ngại xử lý đối với người sinh con thứ 3 trở lên đã làm cho việc thực hiện chỉ tiêu giảm sinh hàng năm càng thêm khó khăn.

Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | Leave a comment »

NGỌC HỒ

1-Mục tiêu của sự phát triển

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: Nói phụ nữ là nói nửa phần xã hội. Nếu không giải phóng phụ nữ thì không giải phóng một nửa loài người. Nếu không giải phóng phụ nữ là xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ một nửa. Giải phóng phụ nữ, nâng cao năng lực và thừa nhận vị thế, vai trò của người phụ nữ, trong xã hội là một mục tiêu quan trọng, một cuộc đấu tranh vô cùng cam go, quyết liệt và dai dẳng diễn ra trong mỗi con người, trong từng gia đình và toàn xã hội. Ngay từ khi mới giành được chính quyền, Đảng và Nhà nước ta đã nhận thức sâu sắc vai trò và vị thế của phụ nữ trong sự phát triển chung của quốc gia, dân tộc. Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp lý nhằm cụ thể hoá quyền bình đẳng nam nữ; tạo điều kiện cho phụ nữ ngày càng có nhiều cơ hội và điều kiện tham gia vào các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội… Bình đẳng giới trở thành mục tiêu của sự phát triển đồng thời cũng trở thành vấn đề trung tâm của phát triển, và là một trong những mục tiêu tăng trưởng của Quốc gia, xoá đói giảm nghèo và quản lý Nhà nước có hiệu quả. Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | Leave a comment »

TS. VÕ QUANG TRỌNG – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa dân gian

1- Luật tục của các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên với nhiều tên gọi khác nhau như Phạtkđi hay Biđuê của người Ê Đê, Phạtkđuôi của người M Nông, Tơlơidjuat hay Tơlơiphian của người Gia Rai, Ađatmuca của người Ra Glai, Dâytơrônkđi của người Mạ, Nri của người S Rê… được coi là sự biểu hiện thái độ ứng xử của con người với môi trường tự nhiên và cộng đồng xã hội. Bên cạnh mặt hạn chế, nhìn chung các bộ luật trên trong một chừng mực nhất định, vẫn phát huy tác dụng tích cực trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội.

Luật tục đề cập tới nhiều vấn đề khác nhau trong đời sống tộc người từ môi trường tự nhiên, quan hệ sản xuất và sở hữu, tổ chức và các quan hệ xã hội, phong tục tập quán, hôn nhân và gia đình…

2- Trước hết phải thấy rằng, xã hội truyền thống của các dân tộc Ê Đê, M Nông, Gia Rai… là xã hội mẫu hệ. Dòng họ mẹ thống trị mọi mặt trong đời sống xã hội như quyền thừa kế tài sản, hôn nhân và gia đình. Do vậy, luật tục là công cụ hữu hiệu để bảo vệ xã hội mẫu hệ, khẳng định vai trò của dòng họ nữ, khẳng định vị trí to lớn của người phụ nữ trong xã hội.

Trong luật tục Ê Đê, mọi của cải trong gia đình do người phụ nữ quản lý, giữ gìn cho tổ tiên dòng họ. Luật tục nói rõ : "Dù là cái chén sứ con, cái bát đồng nhỏ hay những đồ lặt vặt cũng không được cả gan đem bán đi để ăn mà phải mãi mãi cất giữ.

Từ những cái gùi Gia Rai (có nắp đậy) đến những cái sọt, cái túi, cái nải và những đồ lặt vặt, người chị cả đại diện cho người mẹ là người có nhiệm vụ chăm nom, giữ gìn.

Tất cả những cái bát vỏ bầu, cái thúng đựng tro, cái hòn để mài, các cái trã để luộc rau, người chị cả là người phải bảo quản.

Các ché tuk đỏ, các ché êbak Mnông, các vòng đeo tay, các chén bát đẹp bằng bạc bằng vàng là những của cải quý giá do tổ tiên xưa kia giàu có để lại, chính người chị cả là người phải giữ gìn" ⁽¹⁾.

Tài sản trong gia đình đều thuộc về quyền quản lý của người mẹ hay người đại diện cho mẹ là chị cả. Việc thừa kế tài sản chỉ thực hiện theo dòng họ nữ. Khi vợ chết, mọi của cải và cả con cái đều thuộc về phía gia đình vợ (dì, bà ngoại) quản lý, còn người chồng phải trở về sinh sống với cha mẹ mình mà không được mang theo tài sản và con cái. Trong trường hợp người chồng được gia đình bên vợ cho nối dây (lấy em vợ) thì cùng với vợ tiếp tục quản lý con cái và tài sản đó.

Công việc quản lý và phân chia tài sản được tiến hành như sau : nếu gia đình có nhiều chị em sống chung với nhau, thì số tài sản, của cải đó do người con gái lớn nhất quản lý. Trường hợp có người đi lấy chồng và ra ở riêng thì mới phân chia cho họ một phần. Các anh em trai đều không được chia phần trong số tài sản đó. Nếu không có các con gái thì các con trai về ở với bà ngoại hoặc các dì và số tài sản do mẹ để lại thuộc về bà hoặc các dì.

Như vậy, luật tục Ê Đê về thừa kế tài sản có phần ưu ái với phụ nữ mà không bình đẳng giữa chồng và vợ, giữa trai và gái, gia đình chồng và gia đình vợ. Quy định này không phù hợp với pháp luật dân sự hiện hành.

Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | 1 Comment »

HỒ MINH CHIẾN

Lồng ghép giới và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội (KT-XH) là một khái niệm tương đối mới ở nước ta. Cũng như lồng ghép giới vào chính sách, thực chất lồng ghép giới vào kế hoạch phát triển KT-XH không có nghĩa là có các kế hoạch riêng biệt cho phụ nữ và nam giới, thậm chí cũng không phải là kế hoạch riêng cho phụ nữ. Thay vào đó, lồng ghép giới vào kế hoạch là xem xét sự ảnh hưởng, sự tác động của mỗi kế hoạch (quốc gia, ngành, địa phương, cơ sở…) đối với nhu cầu và sự phát triển của phụ nữ.

Luật Bình đẳng giới bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2007, tạo điều kiện thuận lợi cho sự thành công của Chiến lược quốc gia Vì sự tiến bộ của Phụ nữ Việt Nam. Tuy vậy, điều này cũng đòi hỏi việc lồng ghép giới vào công tác kế hoạch hoá phát triển KT-XH của đất nước phải thực sự đạt được hiệu quả, thúc đẩy việc đạt được công bằng trong sự phát triển xã hội, tức là tạo cơ hội như nhau cho tất cả mọi người, nam cũng như nữ để họ có thể phát triển hài hoà, đúng hướng, đúng mục đích.

Những vấn đề về bình đẳng giới hiện nay

Bất bình đẳng giới về kinh tế

Tham gia các hoạt động sản xuất và hưởng thụ kết quả sản xuất kinh doanh trong xã hội có sự góp mặt của cả nam và nữ. Tuy nhiên thực tế cho thấy luôn luôn có bất bình đẳng về cơ hội có việc làm, về lợi thế của các loại hình nghề nghiệp lựa chọn được, về tiền lương, thu nhập và cơ hội thăng tiến giữa nam và nữ, gây nên hàng loạt bất bình đẳng khác cho xã hội. Thực tế cho thây: dư thừa lao động trong khu vực quốc doanh tác động mạnh đối với phụ nữ nhiều hơn nam giới; Sức ép về kéo dài ngày lao động và tăng sức lao động tiếp tục đè nặng lên đôi vai người phụ nữ; Sự khác biệt về lương, thu nhập và cơ hội về việc làm, về thăng tiến vẫn còn khá phổ biến. Đây là những vấn đề bức xúc về bình đẳng giới cần phải giải quyết hiện nay.

Khác biệt giới trong giáo dục, đào tạo

Trong vòng 25 năm qua, chúng ta đã đạt được nhiều tiến bộ đáng ghi nhận về bình đẳng giới trong giáo dục. Theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến cuối năm 2005, có 96,87% số phụ nữ dưới 40 tuổi biết chữ, tỷ lệ lao động nữ được đào tạo đạt 20,45%. Trong tổng số lao động được đào tạo trên đại học, có 30,1% là nữ. Mặc dù vậy, vẫn còn nhiều vấn đề bất bình đẳng giới: Tỷ lệ trẻ em gái đi học tiểu học và trung học còn thấp, đặc biệt ở vùng nghèo và dân tộc. Số phụ nữ không biết chữ vẫn còn cao. Thậm chí, phụ nữ người dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa còn thiều người chưa biết tiếng phổ thông, nên nhận thức xã hội bị hạn chế, rất ít tham gia vào công tác xã hội.

Khác biệt về sức khoẻ và chăm sóc sức khoẻ

Tồn tại lớn nhất vẫn là nhận thức về bình đẳng giới và sự chỉ đạo của các cấp các ngành trong việc triển khai lồng ghép giới và các nhiệm vụ cụ thể trong chăm sóc sức khoẻ, như tỷ suất mẹ chết, sức khoẻ bà mẹ, tỷ lệ chết trẻ em dưới 1 tuổi và dưới 5 tuổi và tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em giữa các vùng miền còn là những vấn đề bức súc. Tình trạng nạo phá thai còn khá phổ biến.

Khác biệt trong việc tham gia công tác xã hội và vai trò đối với việc ra quyết định quản lý KT-XH

Thời gian qua, với sự chỉ đạo của Chính phủ có sự tham mưu của Uỷ ban Quốc gia vì Sự tiến bộ của Phụ nữ và các Bộ, ngành liên quan, việc triển khai thực hiện Mục tiêu 4 của Chiến lược quốc gia Vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ quan trọng. Bước đầu đã nâng cao được chất lượng và hiệu quả hoạt động của phụ nữ trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội; đã tăng được số phụ nữ được giới thiệu và bầu tham gia lãnh đạo các cấp, các ngành; tham gia lãnh đạo quản lý KT-XH của đất nước.

Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | Leave a comment »

NGUYỄN THỊ BÌNH DƯƠNG – Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Bình đẳng giới vẫn đang là vấn đề rất nóng bỏng hiện nay ở nhiều quốc gia. Cũng vì thế, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã phê chuẩn Công ước quốc tế về Xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (gọi tắt là CEDAW) vào tháng 12-1979. Tính đến tháng 3-2005 đã có 180 quốc gia trên thế giới phê chuẩn hoặc ký kết Công ước, chiếm hơn 90% thành viên Liên hợp quốc.

Ngay từ khi mới thành lập, Việt Nam là một nước đã chú ý đến bình đẳng nam, nữ và tạo cơ hội cho phụ nữ phát triển. Ngày nay, trong xu thế hội nhập quốc tế, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu về giới và bình đẳng giới, đã được quốc tế thừa nhận. Trong giai đoạn 2001-2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 19/2002/QĐ-TTg về Chiến lược Quốc gia Vì sự tiến bộ của Phụ nữ Việt Nam, nhằm tạo nhiều cơ hội hơn nữa cho sự phát triển của phụ nữ, như hỗ trợ tạo việc làm, học tập nâng cao năng lực, chăm sóc sức khỏe đến nâng cao vị thế của phụ nữ trong tham gia lãnh đạo, quản lý đất nước. Đồng thời, củng cố hệ thống cơ quan vì sự tiến bộ của phụ nữ từ trung ương đến cơ sở và nâng cao nhận thức của mọi người về vấn đề này.

Tuy nhiên, bình đẳng giới, cũng như tạo cơ hội cho phát triển phụ nữ không phải là công việc dễ làm và không phải ai cũng nhận thức đúng tầm quan trọng của nó. Mặt khác, Việt Nam là một quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á, vốn chịu ảnh hưởng từ lâu đời của những tư tưởng phong kiến lạc hậu trọng nam, coi thường nữ, ăn sâu vào tiềm thức, thâm căn cố đế của người dân. Thậm chí, nhiều người còn cho đấy là một nét của “phong tục, tập quán” không thể thay đổi.

Trong Hội nghị toàn quốc giữa kỳ đánh giá 5 năm thực hiện Chiến lược Quốc gia vì sự tiến bộ của Phụ nữ Việt Nam đến năm 2010, các đại biểu của các bộ, ngành và các tỉnh, thành phố đã nhất trí về nhận xét những tồn tại hiện nay là: “Trình độ học vấn nghề nghiệp của phụ nữ còn thấp so với nam giới, chưa đáp ứng yêu cầu của công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Tư tưởng trọng nam, coi thường nữ, tệ phân biệt đối xử với phụ nữ còn khá phổ biến. Gánh nặng công việc gia đình làm cản trở phụ nữ tiến bộ. Tệ nạn buôn bán phụ nữ, mại dâm, đánh đập, ngược đãi phụ nữ… còn diễn biến phức tạp. Công tác vì sự tiến bộ của phụ nữ chưa thực sự được quan tâm đúng mức. Ở các vùng sâu, vùng xa, cơ sở vật chất còn nghèo nàn, thiếu thốn. Công tác quản lý kinh tế – xã hội nói chung còn yếu kém, ảnh hưởng tới việc thực hiện các chính sách bình đẳng giới”. Vì thế, việc hiểu chưa đúng những vấn đề mới mà Luật Bình đẳng giới đưa ra, cũng là không thể tránh khỏi.

1. Trước hết, sự cần thiết phải có tỷ lệ nữ trong danh sách giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, trong cơ quan lãnh đạo của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, hoặc khi bổ nhiệm các chức danh thuộc ngành, nghề có chức danh, v.v…

Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | Leave a comment »

ĐẶNG TRUNG HÀ – Bộ Tư pháp

Bài viết nghiên cứu so sánh được thực hiện nhằm đánh giá tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật Việt Nam so với các công ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết và gia nhập nói chung cũng như đối với Công ước CEDAW nói riêng. Trên cơ sở xem xét việc nội luật hoá các quy định của điều ước quốc tế có liên quan đến bình đẳng giới mà Việt Nam đã tham gia vào Luật Bình đẳng giới cũng như các văn bản quy phạm pháp luật khác, báo cáo nghiên cứu đưa ra kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật.

1. Giới thiệu Công ước  CEDAW

Công ước quốc tế về xoá bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ được Hội đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 18/12/1979 và có hiệu lực từ ngày 3/9/1982. Tính đến nay, Công ước này có 169 quốc gia tham gia. Công ước có 30 Điều chia thành 5 Phần: Các Phần I, II, III và IV quy định trách nhiệm của quốc gia tham gia Công ước đối với việc thực hiện các quyền của phụ nữ tại quốc gia mình.

Các nghĩa vụ mà các quốc gia thành viên Công ước phải thực hiện đối với quyền của phụ nữ gồm có: lên án sự phân biệt đối xử với phụ nữ dưới mọi hình thức và áp dụng mọi biện pháp thích hợp để loại trừ phân biệt đối xử với phụ nữ, kể cả biện pháp lập pháp trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá; bảo đảm sự phát triển và tiến bộ đầy đủ của phụ nữ để họ có thể hưởng thụ các quyền con người và tự do cơ bản trên cơ sở bình đẳng với nam giới; loại bỏ các hình thức buôn bán phụ nữ và bóc lột phụ nữ làm nghề mại dâm.

Về chính trị, các quốc gia thành viên Công ước phải áp dụng mọi biện pháp thích hợp để xoá bỏ sự phân biệt đối xử với phụ nữ trong đời sống chính trị và công cộng của đất nước, bảo đảm thực hiện các quyền sau đối với phụ nữ: tham gia bỏ phiếu trong mọi cuộc bầu cử và trưng cầu ý dân, ứng cử vào các cơ quan dân cử; xây dựng và thực hiện các chính sách của chính phủ, các chức vụ Nhà nước; các tổ chức và hiệp hội phi chính phủ liên quan đến đời sống công cộng và chính trị của đất nước; cơ hội đại diện cho chính phủ tại các diễn đàn quốc tế và các tổ chức quốc tế; và bình đẳng với nam giới trong vấn đề quốc tịch.

Trong lĩnh vực giáo dục, phụ nữ phải được hưởng quyền bình đẳng với nam giới về điều kiện nghề nghiệp, hướng nghiệp, học tập, bằng cấp, học bổng. Phụ nữ được hưởng cơ hội làm việc bình đẳng, tự do lựa chọn nghề nghiệp, quyền được thăng chức, tăng lương, an ninh việc làm và các phúc lợi, thù lao, bảo hiểm xã hội, an toàn lao động. Các quốc gia thành viên Công ước phải ngăn chặn sự phân biệt đối xử với phụ nữ vì lý do hôn nhân hay sinh đẻ, áp dụng chế độ nghỉ đẻ vẫn được hưởng lương và các phúc lợi xã hội tương đương mà không bị mất việc, thâm niên công tác.

Quốc gia tham gia Công ước này cũng phải có các biện pháp thích hợp bảo đảm quyền bình đẳng nam nữ trước pháp luật, trao cho phụ nữ tư cách pháp nhân như nam giới và tạo điều kiện để thực hiện tư cách này. Đặc biệt phải bảo đảm để phụ nữ được bình đẳng khi ký kết các hợp đồng và quản lý tài sản, tư cách pháp lý bình đẳng liên quan đến tự do đi lại và lựa chọn nơi cư trú, trong hôn nhân và quan hệ gia đình.

Điều 18 quy định nghĩa vụ của các quốc gia thành viên nộp trình báo cáo quốc gia thực hiện Công ước cho Uỷ ban theo dõi thực hiện Công ước xem xét, trong đó phải nộp báo cáo đầu tiên 1 năm sau khi gia nhập Công ước và các báo cáo định kỳ 4 năm một lần.

Continue reading →

Filed under: GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN | Leave a comment »